پیروزی شگفت انگیز چهره‌های مسلمان در انتخابات آمریکا؛ برجسته‌شدن گفتمان حقوق بشری، عدالت‌محور اسلام در برابر نابرابری اقتصادی و دفاع از حقوق محرومان
پیروزی شگفت انگیز چهره‌های مسلمان در انتخابات آمریکا؛ برجسته‌شدن گفتمان حقوق بشری، عدالت‌محور اسلام در برابر نابرابری اقتصادی و دفاع از حقوق محرومان
هم‌زمان با افزایش نارضایتی از نابرابری اقتصادی، بحران معیشتی و نفوذ ثروت در ساختار سیاسی آمریکا، حضور و موفقیت چهره‌های مسلمان و عدالت‌خواه در عرصه سیاسی این کشور، بار دیگر توجه افکار عمومی را به ظرفیت آموزه‌های اسلامی در ارائه الگویی انسانی برای حکمرانی جلب کرده است.
پیوند میان عدالت اجتماعی، کرامت انسان، دفاع از محرومان و مظلومان، صلح‌طلبی و حمایت واقعی و حقیقی از حقوق بشر ، از جمله مؤلفه‌هایی است که در مواضع شماری از این چهره‌ها برجسته شده و می‌تواند در برابر محدودیت‌های الگوهای اقتصادی مبتنی بر منفعت‌طلبی، گفتمانی متفاوت ارائه کند.
تحولات سیاسی آمریکا در سال‌های اخیر، به‌ویژه افزایش حمایت از نامزدهایی که عدالت اجتماعی، کاهش شکاف طبقاتی و حمایت از اقشار کم‌درآمد و دفاع واقعی و حقیقی از حقوق بشر را در مرکز برنامه‌های خود قرار داده‌اند، بیانگر شکل‌گیری مطالبه‌ای جدی برای تغییر در الگوهای حکمرانی و توزیع ثروت در این کشور است.
در حالی که برخی تحلیل‌های رسانه‌ای غربی، این روند را عمدتاً از دریچه گسترش سوسیالیسم دموکراتیک بررسی می‌کنند، می‌توان بُعد دیگری از این تحولات را نیز مورد توجه قرار داد: برجسته‌شدن چهره‌های مسلمان و ظرفیت آموزه‌های اسلامی در ارائه الگویی مبتنی بر عدالت، کرامت انسانی و مسئولیت اجتماعی.
یکی از مهم‌ترین نمونه‌ها، موفقیت زهران ممدانی، شهردار مسلمان نیویورک است که پس از ورود به عرصه اجرایی، حمایت از مستأجران، مقابله با سوءاستفاده مالکان، تسریع ساخت مسکن مقرون‌به‌صرفه و گسترش خدمات عمومی را در دستور کار قرار داده است.
دولت شهری او همچنین برای حمایت از خانوارهای کم‌درآمد و مقابله با بحران مسکن اقداماتی انجام داده و در نخستین صد روز فعالیت خود، از پیگیری حقوق ساکنان بیش از شش هزار واحد مسکونی خبر داده است.
این اقدامات، نمونه‌ای از تلاش برای تبدیل عدالت اجتماعی از شعار انتخاباتی به سیاست اجرایی است.
در همین راستا، انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر ۲۰۲۶ آمریکا نیز نقطه عطفی در مشارکت سیاسی مسلمانان به شمار می‌رود.
عبدالرحمن السید، نامزد مسلمان و دموکرات ایالت میشیگان، با پیروزی در رقابت مجلس سنا، به نخستین سناتور مسلمان تاریخ آمریکا تبدیل شد.
همچنین چهره‌هایی همچون رشیده طلیب، ایلهان عمر، آندره کارسون و لطیفه سیمون کرسی‌های خود را حفظ کردند و آدم حماوی و داریالیزا آویلا شوالیه نیز به مجلس نمایندگان راه یافتند. در مجموع، دست‌کم هفت مسلمان به کنگره آمریکا راه پیدا کردند.
نکته قابل تأمل آن است که عبدالرحمن السید در جریان مبارزات انتخاباتی خود، به عهدنامه مالک اشتر، نامه پنجاه‌وسوم نهج‌البلاغه، استناد کرد؛ همان منشور حکمرانی که در آن امیرالمؤمنین حضرت علی علیه‌السلام، حاکم را به عدالت، مهربانی با مردم و رعایت حقوق همگان، فارغ از تفاوت‌های اعتقادی، فرا می‌خوانند.
تأکید آن حضرت بر اینکه انسان‌ها یا برادر دینی یکدیگرند یا در آفرینش با هم برابرند، مبنایی عمیق برای کرامت انسانی و حقوق شهروندی و سیمایی واقعی و حقیقی از حقوق بشر ارائه می‌کند.
این آموزه‌ها نشان می‌دهد که عدالت‌خواهی، دفاع از مظلومان و محرومان، صلح‌طلبی، مبارزه با تبعیض و دفاع از حقوق بشر، مفاهیمی حاشیه‌ای در اسلام نیستند، بلکه در شمار اصول بنیادین مکتب اهل‌بیت علیهم‌السلام قرار دارند.
از این منظر، گفتمان اسلامی عدالت‌محور، با برخورداری از پشتوانه‌ای اخلاقی و الهی، ظرفیت آن را دارد که فراتر از رقابت‌های حزبی و نظریه‌های اقتصادی، الگویی جامع برای حکمرانی انسانی ارائه کند؛ الگویی که در آن قدرت ابزار خدمت، ثروت وسیله آبادانی، و کرامت و حقوق انسان‌ها معیار سنجش عملکرد حاکمان است.
