احیای آیینهای سوگواری سیدالشهدا علیه السلام و سنت «آشوره» در شبهجزیره بالکان؛ تجلی ارادت تاریخی مسلمانان جنوب شرق اروپا به خاندان رسالت
احیای آیینهای سوگواری سیدالشهدا علیه السلام و سنت «آشوره» در شبهجزیره بالکان؛ تجلی ارادت تاریخی مسلمانان جنوب شرق اروپا به خاندان رسالت
با فرارسیدن ماه محرم، کشورهای شبهجزیره بالکان از جمله بوسنی و هرزگوین، آلبانی و کوزوو، شاهد برپایی آیینهای کهن سوگواری برای امام حسین علیه السلام، طنینانداز شدن مرثیههای عاشورایی در تکایا و طبخ غذای نمادین «آشوره» هستند.
آئینهایی که نشاندهنده عمق نفوذ فرهنگ عاشورا و محبت اهلبیت علیهم السلام در جغرافیای اروپا است.
با آغاز ماه محرم الحرام، مسلمانان در منطقه بالکان، آئینهای سنتی و دیرینه خود را در بزرگداشت قیام حسینی آغاز میکنند.
این منطقه با تاریخ غنی اسلامی، در این ایام شاهد جوشش دیگهای غذای نذری به نام «آشوره» است.
این غذای سنتی که ترکیبی از حبوبات, غلات و میوههای خشک است، در باور مردم با نجات کشتی حضرت نوح علیه السلام پیوند دارد، اما در فرهنگ بالکان با واقعه کربلا گره خورده است؛ به گونه ای که تعداد مواد تشکیلدهنده آن را گاه ۷۳ نوع به یاد شهدای کربلا یا ۱۲ نوع به نیت دوازده امام علیهم السلام انتخاب میکنند.
پخت این نذری و توزیع آن در میان پیروان ادیان مختلف، زمینهساز همبستگی اجتماعی و گفتوگوی بینمذاهب در این منطقه شده است.
بوسنی و هرزگوین کانون اصلی این ارادت در جنوب شرق اروپا است.
در دهه نخست محرم، تکایای تاریخی سارایوو مانند تکیه «حاجی سینان» مملو از سوگوارانی میشود که به مقتلخوانی، روضهخوانی و مرثیهسرایی در مصائب حضرت سیدالشهدا علیه السلام میپردازند.
روز دهم محرم در این فرهنگ به «روز ماتم» شهره است و برخی عزاداران به نشانه همدردی با تشنگی خاندان رسول خدا صلی الله علیه و آله، روزه سکوت و امساک گرفته و افطار خود را تنها با اندکی نمک میگشایند.
این جلوههای ناب از زهد و اندوه، اصالت سوگواری بر مظلومیت شهدای کربلا را در اعماق خاک قاره اروپا به نمایش میگذارد.
علاوه بر بوسنی، در آلبانی و کوزوو نیز دهه محرم را ایام حزن سنگین میدانند.
تکایا و خانقاههای مقدونیه شمالی و آلبانی در این روزها شاهد برپایی مجالس ذکر، خطابه و تبیین پیامهای جهانی قیام عاشورا همچون آزادی و عدالتخواهی هستند.
این آیینهای پایدار و ماندگار نشان میدهند که حماسه کربلا فراتر از مرزهای جغرافیایی، در عمق جان و هویت فرهنگی مسلمانان اروپا ریشه دوانده است.
