Emevî Hanedanının Yıkılışı ve Abbâsî Halifeliğinin Başlangıcı: Bir Asırlık İktidarın Sonu ve İslâm Dünyasında Temel Bir Değişim
Emevî Hanedanının Yıkılışı ve Abbâsî Halifeliğinin Başlangıcı: Bir Asırlık İktidarın Sonu ve İslâm Dünyasında Temel Bir Değişim
Hicri 132 yılı Rebiülahir ayının on ikinci günü, İslam tarihinin en hassas dönüm noktalarından birini hatırlatır.
Bu gün, Emevî hanedanının resmen yıkılması ve Abbâsîlerin iktidara gelmesiyle İslam dünyasının siyasi ve sosyal yapısı tamamen yeni bir döneme girdi.
👈Arkadaşım, bu konuyu haberinde anlatıyor, birlikte görelim:👉
Hicri 132 yılı Rebiülahir ayının on ikinci günü, İslam ümmetinin tarihinde yeni bir sayfa açıldı.
Bu gün, Hasan el-Müctebâ’nın ateşkesini kabul etmesi sonrasında Muaviye bin Ebî Süfyan’ın hilafetiyle kurulan doksan yıllık Emevî yönetimi yıkıldı ve yerine Abbâsî hanedanı geçti.
Emevîler, yaklaşık bir asırlık iktidarları süresince Arap milliyetçiliği üzerine odaklanmış politikalar, Mevali’ye (Arap olmayanlar) karşı ciddi ayrımcılıklar ve muhaliflere karşı sıkı baskılar izlediler.
İmam Hüseyin’in Kerbelâ’da şehadeti, Harre vakası ve Kâbe’nin bombalanması, Haccâc bin Yusuf es-Sakafî’nin suçları bu yönetimin en karanlık noktalarından bazılarıydı ve İslam ülkesinin dört bir yanında genel bir hoşnutsuzluk ve birçok isyan dalgası yarattı.
Emevîlerin çöküşünün zemini, Hicri ikinci yüzyılın başlarından itibaren ve özellikle Horasan bölgesinde Abbâsîlerin gizli hareketlerinin genişlemesiyle şekillendi.
Abbâsîler, halkın özellikle Emevî yöneticilerinin ırkçı ayrımcılığından bıkan Mevali ve İranlıların öfkesinden yararlanarak ve “Âl-i Muhammed’den memnuniyet” gibi popüler sloganlar atarak geniş destek kazanmayı başardılar.
Abbâsîler, halkın sevgisini ve Ehlibeyt’in intikamını propaganda faaliyetlerinin merkezi yapmışlardır, fakat iktidara geldikten sonra bu sloganların gerçek sahiplerinden farklı bir yol izlediler.
Emevîlerin son halifesi II. Mervan (Mervân el-Himâr) Zâb Savaşı’nda yenildi ve öldürüldü; böylece Emevî hilafeti tamamen sona erdi ve Ebû’l-Abbâs es-Seffâh, Kûfe’de ilk Abbâsî halifesi olarak biat aldı.
Abbâsîlerin iktidara gelmesi yalnızca yönetici yapıda değil, İslam toplumunun siyasi, idari ve kültürel yapısında da temel bir değişiklik yarattı.
Hilafetin merkezi Şam’dan Irak’a taşındı ve özellikle İranlıların ülke ve askeri işlerin idaresindeki etkisi büyük ölçüde arttı.
Ancak, başlangıçta Ehlibeyt taraftarlarının düşündüğünün aksine, Abbâsî halifeleri vakit kaybetmeden gerçek yüzlerini gösterdiler ve Ehlibeyt ile Şiilere karşı baskılarını artırdılar.
Bu tarihi olayın gözden geçirilmesi, bu iki hanedan arasındaki güç geçişinin, İslam toplumunun saptırıcı sloganlar karşısında siyasi hilekârlıklara karşı uyanık olması gerektiği konusunda büyük dersler içerdiğini göstermektedir.
