Bir Kaç Yüzyıllık Törenin Güney Horasan Çölünde “Hasan-Hüseyin” Sesleriyle Yankılanışı; İmam Hüseyin’e Matem’in Süregiden Sosyal Dayanışma ve Özgünlüğü
Bir Kaç Yüzyıllık Törenin Güney Horasan Çölünde “Hasan-Hüseyin” Sesleriyle Yankılanışı; İmam Hüseyin’e Matem’in Süregiden Sosyal Dayanışma ve Özgünlüğü
Geleneksel ve dini bir tören olan “Hasan-Hüseyin” sesleri, Güney Horasan bölgesindeki en özgün ve benzersiz Aşura matemi kültür miraslarından biridir. Her yıl Muharrem ayının başlamasıyla, bu tören, insan halkaları ve düzenli zikirlerle bayrak etrafında bir araya gelerek bu çöl diyarının sosyal ve kültürel yapısına, dini inançlarının derin bağını yansıtır.
👈 Bu konu hakkında çalışma arkadaşımın raporunu dikkate alınız:👉
İran’daki matem kültürü, her bölgenin dini kimliğini yansıtan yerel törenler hazinesidir.
Bu bağlamda, zengin bir tarihi geçmişe sahip Güney Horasan bölgesi, atadan oğula aktarılan törenleri muhafaza etmektedir.
“Hasan-Hüseyin” töreni, bu çok nesilli mirasın nadir bir yansımasıdır ve bu ilin şehir ve köylerinde düzenlenerek, toplumsal düzen, halk katılımı ve dini değerlerin aktarımı açısından önemli bir gösteri haline gelmiştir.
Bu tören, genellikle Birjand, Qaen, Khousf, Ferdows ve Khaniabad (Horasan Razavi ve Güney Horasan sınırında) şehirlerinde düzenlenmektedir.
Törenin en belirgin özelliği, matem tutanların geometrik yapısı ve duruş biçimidir.
Katılımcılar, paralel sıralar yerine birbirlerinin omuzlarına el koyarak, bayrak etrafında bir merkez çevre oluşturarak daire şeklini alırlar.
Aşura kültüründe Hz. Abbas’ın bayraktarlığını simgeleyen bayrak, bu insan halkası, yaş ve sınıf sınırlarını ortadan kaldırarak, bireylerin kendilerini bir bütünün parçası olarak görmelerine olanak tanıyan bir birlik ve dayanışma sembolüne dönüşmektedir.
Törenin atan kalbi, matem tutanların sürekli sesleridir.
Yaşlı matem tutkunlarının duaları eşliğinde, katılımcılar iki gruba ayrılarak, eş zamanlı olarak bir soru-cevap düzeni içinde, İmam Hasan ve İmam Hüseyin’in mübarek isimlerini çölün ortasında yankılarlar.
Bu toplu zikirler, ayak hareketleri, bayrak çevresinde dönme ve göğse düzenli vuruşlarla birlikte gerçekleştirilir.
Komut verilmeden, yalnızca öğrenilenlerin özgünlüğüyle yapılan törensel hareketler bulunur.
Çocukların ve gençlerin yaşlılarla birlikte bu halkalarda aynı anda bulunması, bu geleneksel kültürün sözlü aktarımı için kalıcı bir zemin oluşturmuştur.
Uzun bir geçmişe sahip olmasına rağmen, bu törenin yerel dayanışmayı güçlendirmedeki dinamikliği ve güçlü sosyal işlevleri nedeniyle, korunması ve bu tarihi kimliğin muhafaza edilmesi için, İran’ın Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne bağımsız olarak kaydedilmesi gerekliliği her zamankinden daha fazla hissedilmektedir.
