از اسلامستیزی سنتی تا تمجید ارزشهای سنتی؛ چرا جریان راست جدید در آمریکا به ساختار جامعه و فرهنگ اسلامی علاقهمند شده است؟
از اسلامستیزی سنتی تا تمجید ارزشهای سنتی؛ چرا جریان راست جدید در آمریکا به ساختار جامعه و فرهنگ اسلامی علاقهمند شده است؟
در یک تحول گفتمانی قابل توجه، بخشی از جریان راست جدید در ایالات متحده آمریکا برخلاف محافظهکاران سنتی دوران پس از ۱۱ سپتامبر، زاویه دید خود را نسبت به جهان اسلام تغییر داده است.
این جریان که زمانی اسلام را تهدیدی مستقیم علیه تمدن غرب برمیشمرد و بر موج اسلامستیزی سوار بود، اکنون برخی از مؤلفههای کلیدی جوامع اسلامی مانند خانوادهمحوری، نظم اخلاقی، هویتگرایی و ایستادگی در برابر بیثباتیهای فرهنگی را ستایش میکند.
ورود چهرههای پرمخاطبی همچون تاکر کارلسون و اندرو تیت به این عرصه، نشاندهنده گسستی عمیق در نگرش بخشی از جامعه غربی نسبت به سنتهای اسلامی است.
تغییر لحن و تمایل اخیر بخشی از راست جدید آمریکا به سمت اسلام، پیش از آنکه ناشی از یک گرایش خالص دینی یا الهیاتی باشد، بازتابی از بحران عمیق هویت و سرخوردگی شدید از وضعیت ساختار فرهنگی در غرب مدرن است.
سالها گفتمان محافظهکارانه سنتی در آمریکا، با رویکردی مبتنی بر اسلامستیزی، اسلام را در قالب یک «دیگریِ تهدیدآمیز» تعریف میکرد که ارزشهای غربی را نشانه رفته است.
با این حال، با ظهور راست جدید و اوجگیری شکافهای اجتماعی، این نگرش دستخوش تغییری بنیادین شد؛ جریانی که اکنون انحطاط اخلاقی، فردگرایی مفرط و تضعیف نهاد خانواده را خطری به مراتب بزرگتر برای جامعه خود میداند.
در این میان، جوامع اسلامی با حفظ ساختارهای سنتی، پایبندی به مناسک، تاکید بر نقش محوری خانواده و مقاومت در برابر موجهای مدرنیته سبک زندگی، توجه چهرههای شاخص این جریان را به خود جلب کردهاند.
به گزارش وبسایت تحلیلی نیویورکر (The New Yorker)، رسانهگرایانی مانند تاکر کارلسون با تمجید از امنیت و انضباط اجتماعی در برخی شهرهای کشورهای اسلامی، و فعالانی چون اندرو تیت با گرایش علنی به اسلام و تبلیغ مفاهیمی چون مسئولیتپذیری مردانه و ایستادگی در برابر «انحطاط غربی»، این موج را تشدید کردهاند.
از نگاه این افراد، اسلام نهتنها یک دین، بلکه یک نظام زیستی مقتدر است که توانسته در برابر انحلال تدریجی ارزشهای انسانی پایداری کند.
تحلیلگران سیاسی معتقدند این پدیده را نباید به معنای یک موج گسترده برای گرایش مذهبی تلقی کرد، بلکه باید آن را نوعی استفاده ابزاری یا تحلیلی از الگوی اسلامی برای بازسازی فرهنگ غربی دانست.
راست جدید، اسلام را به عنوان نمادی از قدرت، هویت مشخص و انضباط ساختاری میبینید؛ ابزاری که با آن میتواند بر جریانهای مدرن و لیبرال بتازد.
بدین ترتیب، مکتبی که روزگاری توسط سیاستمداران غربی به عنوان «بزرگترین دشمن تمدن غرب» معرفی میشد و هدف اسلامستیزی بود، امروز برای بخشی از منتقدان درونمتنی همان تمدن، به الگویی برای نجات از فروپاشی اخلاقی و اجتماعی بدل شده است.
