افزایش بیسابقه و تکاندهنده آمار فقر چندبعدی در جهان؛ گزارش سازمان ملل از محرومیت بیش از یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون نفر و ضرورت توجه به آموزههای اسلامی در دستگیری از نیازمندان

افزایش بیسابقه و تکاندهنده آمار فقر چندبعدی در جهان؛ گزارش سازمان ملل از محرومیت بیش از یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون نفر و ضرورت توجه به آموزههای اسلامی در دستگیری از نیازمندان

گزارش تازه سازمان ملل متحد از افزایش چشمگیر و بیسابقه شاخص جهانی فقر و ابتلای بیش از ۱.۲ میلیارد انسان به محرومیتهای شدید معیشتی و بهداشتی خبر میدهد.

وضعیتی نگرانکننده که اکثریت آسیبدیدگان آن را کودکان تشکیل داده و لزوم بازنگری در الگوهای اقتصادی و پایداری بر مسئولیتهای انسانی و اسلامی را بیش از پیش آشکار میسازد.

بحران فقر و محرومیت در نقاط مختلف جهان به مرحلهای حساس و نگرانکننده رسیده است.

بر اساس تازه ترین بررسیهای بینالمللی، شمار افرادی که در سراسر جهان با شرایط سخت و طاقتفرسای فقر دستوپنجه نرم میکنند، روند صعودی به خود گرفته و میلیونها خانواده را در چرخه محرومیتهای چندبعدی گرفتار کرده است.

این شرایط نشاندهنده ناکارآمدی برخی الگوهای توسعه و تعمیق شکافهای طبقاتی در جوامع مختلف است که با رشد جمعیت و بحرانهای معیشتی تشدید میشود.

بر اساس گزارش سالانه مشترک «برنامه توسعه سازمان ملل متحد» (UNDP) و «مرکز پژوهشی ابتکار فقر و توسعه انسانی آکسفورد»، شاخص جهانی فقر برای نخستین بار از زمان ثبت آن در سال ۲۰۱۰ افزایش یافته و شمار افراد مبتلا به فقر شدید به یک میلیارد و دویست هزار نفر رسیده است.

تنها در یک سال گذشته بیش از ۵۱ میلیون نفر به آمار فقرا افزوده شدهاند که نیمی از آنان را کودکان تشکیل میدهند؛ آسیبپذیرترین قشر جامعه که از ابتداییترین حقوق خود نظیر آموزش، تغذیه مناسب و خدمات بهداشتی محروم ماندهاند.

منطقه جنوب صحرای آفریقا و جنوب آسیا بیشترین سهم را در دارا بودن جمعیت فقیر به خود اختصاص دادهاند.

با این حال، گزارش مذکور تصویر یکدست منفی ارائه نمیدهد و نشان میدهد طی ۱۵ سال گذشته، ۳۳ کشور توانستهاند نرخ فقر را به نصف کاهش دهند.

به گزارش خبرگزاری «رويترز» کشورهایی نظیر چین، ویتنام، مصر، نپال و تاجیکستان پیشرفتهای ملموسی در مهار فقر ثبت کردهاند، اما رشد سریع جمعیت در کشورهایی مانند آنگولا و زامبیا اثرات کاهش نرخ فقر را خنثی کرده است.

از منظر معارف اسلامی، فقر نه تنها یک چالش اقتصادی، بلکه خطری برای دین، اخلاق و کرامت انسانی است.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله در حدیثی میفرمایند: «کادَ الفَقرُ أن یکُونَ کُفراً» (نزدیك است كه فقر به كفر بینجامد)؛ سخنی که نشاندهنده ابعاد عمیق پیامدهای محرومیت بر روح و روان انسان است.

قرآن کریم نیز با تأکید بر انفاق، زکات و صدقات، مؤمنان را به مواسات و دستگیری از محرومان فرا میخواند، و در آیه ۲۶۷ سوره بقره بر انفاق از پاکیزهترین داراییها تأکید میورزد.
همچنین امیرالمومنین حضرت علی علیه السلام در منشور حکومتی خود به مالک اشتر، توجه به طبقه ضعیف و نیازمندان را از اصلیترین وظایف حاکمان شمردهاند.

بیتردید، برچیده شدن بساط فقر از جامعه بشری مستلزم اهتمام همگانی به عدالت اجتماعی و عمل به سفارشهای والای اهل بیت علیهم السلام در همیاری نیازمندان است.




