افزایش تنشهای نظامی میان طالبان و پاکستان و پیامدهای گسترده آن بر تجارت منطقهای و مسیرهای ترانزیتی آسیای جنوبی و مرکزی
افزایش تنشهای نظامی میان طالبان و پاکستان و پیامدهای گسترده آن بر تجارت منطقهای و مسیرهای ترانزیتی آسیای جنوبی و مرکزی
افزایش تنشهای نظامی میان طالبان و پاکستان در آغاز سال ۲۰۲۶، علاوه بر درگیریهای مرزی کوتاه اما شدید، پیامدهای قابل توجهی بر اقتصاد منطقه و بهویژه مسیرهای تجاری افغانستان با پاکستان، هند و آسیای مرکزی بر جای گذاشته است.
روابط میان افغانستان و پاکستان همواره تحت تأثیر مجموعهای از عوامل امنیتی، سیاسی و مرزی، با فراز و فرودهای متعدد همراه بوده است.
این روابط که در دهههای گذشته نیز با بیاعتمادی و تنشهای مقطعی روبهرو بوده، در سالهای اخیر به دلیل مسائل مرزی و فعالیت گروههای مسلح، بیش از پیش شکننده شده است.
در چنین بستری، تشدید اختلافات در سال ۲۰۲۶ زمینهساز درگیریهای مستقیم میان دو طرف شد.
بر اساس گزارش منتشر شده در وبسایت «هشت صبح»، تنشهای مرزی در اوایل سال ۲۰۲۶ پس از مجموعهای از حملات فرامرزی و واکنشهای نظامی متقابل، به درگیریهای گستردهتری از جمله تبادل آتش توپخانه و حملات هوایی انجامید.
این درگیریها موجب اختلال جدی در زندگی ساکنان مناطق مرزی و توقف بخشی از فعالیتهای اقتصادی شد.
پیامدهای اقتصادی این بحران به سرعت در سطح منطقهای آشکار شد.
بستهشدن گذرگاههای مهم تجاری مانند تورخم و چمن، جریان کالا میان افغانستان و پاکستان را به شدت کاهش داد و زیانهای قابل توجهی به اقتصاد افغانستان وارد کرد.
همچنین اختلال در مسیرهای ترانزیتی، بر صادرات و واردات دو کشور تأثیر مستقیم گذاشت و زنجیره تأمین منطقهای را دچار وقفه ساخت.
در سطح گستردهتر، این تنشها بر روابط تجاری افغانستان با هند و همچنین اتصال اقتصادی آسیای مرکزی نیز اثرگذار بوده است.
تحلیلگران معتقدند که بیثباتی در این مسیرها میتواند تلاشها برای توسعه کریدورهای ترانزیتی جایگزین را افزایش دهد و کشورهای منطقه را به سمت بازتعریف همکاریهای اقتصادی سوق دهد.
در مجموع، درگیری میان طالبان و پاکستان نشان داد که تنشهای امنیتی در این محور ژئوپلیتیکی، تنها محدود به حوزه نظامی نیست، بلکه پیامدهای عمیق و چندلایهای بر تجارت منطقهای، مسیرهای ترانزیتی و آینده همکاریهای اقتصادی در جنوب و مرکز آسیا برجای میگذارد.
