هشدار کارشناسان درباره نابودی محوطه باستانی جیرفت؛ تمدن پنجهزار ساله ایران زیر سایه حفاری غیرمجاز و پروژههای شهرکسازی
هشدار کارشناسان درباره نابودی محوطه باستانی جیرفت؛ تمدن پنجهزار ساله ایران زیر سایه حفاری غیرمجاز و پروژههای شهرکسازی
افزایش نگرانیها درباره آینده محوطه تاریخی جیرفت واقع در جنوب استان کرمان ایران در حالی ادامه دارد که کارشناسان میراث فرهنگی هشدار میدهند ادامه حفاریهای غیرمجاز و اجرای طرحهای عمرانی میتواند بخشهایی از یکی از مهمترین مراکز تمدنی ایران و جهان را پیش از تکمیل کاوشهای علمی نابود کند.
محوطه تاریخی جیرفت در جنوب استان کرمان ایران که از آن بهعنوان یکی از مهمترین مراکز شکلگیری تمدنهای اولیه یاد میشود، بار دیگر با تهدید تخریب ناشی از شهرکسازی و حفاریهای غیرقانونی روبرو شده است.
کارشناسان هشدار میدهند ادامه این روند میتواند خسارتهای جبرانناپذیری به آثار تاریخی این منطقه وارد کند.
به گزارش خبرگزاری ایلنا، اداره راه و شهرسازی جیرفت پس از توقف بخشی از عملیات تسطیح در سال ۱۴۰۲ بهدلیل برخورد با لایههای باستانی، اکنون در پی دریافت مجوزهای تازه برای انجام گمانهزنی در محدوده شهر باستانی دقیانوس است.
باستانشناسان معتقدند این منطقه نیازی به حفاری آزمایشی جدید ندارد، زیرا آثار معماری، سفالها و بقایای تاریخی در بخشهای مختلف آن آشکار است.
ایندیپندنت فارسی در گزارشی تأکید کرده که ادامه کاوشهای علمی در جیرفت میتواند فرضیههای قدیمی درباره خاستگاه تمدن را تغییر دهد و نقش فلات ایران را در شکلگیری نخستین شهرها و نظامهای نوشتاری پررنگتر سازد.
کشف الواح و نشانههای ابتدایی نوشتار در محوطه کنارصندل باعث شده برخی پژوهشگران تمدن جیرفت را همزمان یا حتی قدیمیتر از تمدنهای میانرودان بدانند.
همچنین بنابر گزارشهای پیشین ایسنا، در اوایل دهه ۱۳۸۰ حفاریهای غیرمجاز در منطقه به شکل گسترده جریان داشت و بسیاری از اشیای تاریخی این محوطه به بازارهای قاچاق آثار باستانی در کشورهای مختلف منتقل شد.
رسانههای محلی همچنان از شناسایی حفاران غیرمجاز و ادامه فعالیت قاچاقچیان آثار تاریخی در منطقه خبر میدهند.
کارشناسان میگویند فقر، بیکاری، کمبود نیروهای حفاظتی و نبود بودجه کافی برای ادامه کاوشهای علمی، شرایط را برای تخریب تدریجی این گنجینه تاریخی فراهم کرده است.
کارشناسان تأکید دارند که جیرفت باید به یک سایتموزه و مرکز مهم گردشگری فرهنگی تبدیل شود تا علاوه بر حفاظت از میراث تاریخی، زمینه توسعه اقتصادی منطقه نیز فراهم شود.
افزون بر این، کارشناسان میراث فرهنگی هشدار میدهند بیتوجهی به حفاظت اصولی از جیرفت، تنها نابودی چند اثر تاریخی نیست، بلکه از بین رفتن بخشی از هویت فرهنگی و حافظه تاریخی ایران و منطقه به شمار میرود.
