گزارش تکان‌دهنده سازمان‌های بین‌المللی از محرومیت ۵۳ درصدی کودکان افغانستان از آموزش رسمی و پیامدهای مخرب فقر و محدودیت‌های تحصیلی بر آینده نسل جدید
گزارش تکان‌دهنده سازمان‌های بین‌المللی از محرومیت ۵۳ درصدی کودکان افغانستان از آموزش رسمی و پیامدهای مخرب فقر و محدودیت‌های تحصیلی بر آینده نسل جدید
محرومیت بیش از نیمی از کودکان در سن دبستان از آموزش رسمی و بازماندن بیش از دو میلیون و ششصد هزار دختر نوجوان از ادامه تحصیل در مقطع متوسطه، افغانستان را با بحران آموزشی بی‌سابقه‌ای مواجه کرده است.
نهادهای حقوق بشری با ابراز نگرانی شدید از تنزل کیفیت یادگیری، کمبود ۳۲۴ میلیون دلاری بودجه و افزایش پدیده‌های آسیب‌زایی چون کار کودکان و ازدواج زودهنگام، خواستار اقدام فوری برای حفظ حق تحصیل کودکان افغان شدند.
بررسی‌های تازه نشان می‌دهد بحران آموزش در افغانستان به نقطه‌ای بحرانی رسیده و عدم تناسب امکانات آموزشی با رشد جمعیت و موج بازگشت مهاجران، میلیون‌ها کودک را از چرخه تحصیل محروم ساخته است.
در کنار محرومیت‌های ساختاری، انسداد درهای مدارس متوسطه و دانشگاه‌ها به روی دختران موجب شده است تا این کشور به تنها جامعه‌ای در جهان تبدیل شود که زنان در آن به‌طور نظام‌مند از حق آموزش عالی بازمانده‌اند.
به گزارش روزنامه «اطلاعات روز»، حدود ۵۳ درصد کودکان در سن آموزش ابتدایی در افغانستان به مدارس عمومی دسترسی ندارند و کیفیت یادگیری نیز به شدت کاهش یافته است؛ به گونه ای که تنها ۴۳٫۵ درصد دانش‌آموزان پایه چهارم به حداقل مهارت‌های زبانی و ۲۵٫۴ درصد آنان به حداقل مهارت‌های ریاضی دست یافته‌اند.
ارزیابی‌های میدانی نشان می‌دهد کمبود شدید معلمان آموزش‌دیده به‌ویژه زنان، فرسودگی زیرساخت‌ها و تعطیلی بیش از هزار مدرسه بر اثر آسیب‌های محیطی و درگیری‌ها، روند افت کیفی دانش‌آموزان را سرعت بخشیده است.
همچنین بر اساس آمارهای منتشرشده، این بحران آموزشی با مشکلات گسترده اقتصادی و اجتماعی پیوند خورده است؛ به گونه ای که نزدیک به ۳۰ درصد کودکان ۵ تا ۱۷ ساله درگیر کار کودک هستند و حدود ۲۸ درصد زنان پیش از رسیدن به ۱۸ سالگی ازدواج کرده‌اند.
علاوه بر این، ۴۲ درصد از نوجوانان و جوانان در هیچ دوره آموزشی یا شغلی حضور ندارند که دختران ۶۸ درصد این گروه را تشکیل می‌دهند.
کارشناسان آموزشی هشدار می‌دهند که کسر بودجه ۳۲۴ میلیون دلاری برای سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷، خطراتی چون رشد کار اجباری و ازدواج‌های پیش از موعد را در میان خانواده‌های کم‌درآمد به شدت افزایش می‌دهد.
رفع این محدودیت‌ها، بازگشایی مدارس دخترانه و تأمین سرمایه‌گذاری پایدار برای تربیت نسل جوان، ضرورتی انکارناپذیر جهت نجات آینده افغانستان و پیشگیری از فقر بین‌نسلی به شمار می‌رود.
