سالروز قتل عمربن خطاب و روز به استجابت رسیدن دعای حضرت زهرا سلام الله علیها
سالروز قتل عمربن خطاب و روز به استجابت رسیدن دعای حضرت زهرا سلام الله علیها
نهم ربیعالاول در تقویم روایی و مشهور میان شیعیان، به عنوان سالروز مرگ خلیفه دوم و تجلی استجابت دعای حضرت زهرا علیها السلام شناخته میشود؛ مقطعی تاریخی که تبیین ابعاد روایی و سنجش دقیق اسناد آن، همواره مورد توجه پژوهشگران تاریخ اسلام بوده است.
در تاریخ اسلام، نهم ربیعالاول جایگاه ویژهای در حافظه مذهبی و متون روایی شیعه دارد.
این روز در فرهنگ روایی و باورهای آحاد شیعیان، یادآور اتمام دوره غربت اهلبیت علیهم السلام پس از شهادت پیامبر خدا صلی الله علیه و آله، مرگ عمر بن خطاب و به بار نشستن آه و دعای حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها در دفاع از حق ولایت شناخته میشود.
بر اساس متون روایی متعددی از جمله روایت مشهور «احمد بن اسحاق قمی» از امام هادی علیه السلام و امام حسن عسکری علیه السلام، این روز به عنوان روز رفع غم و اندوه اهلبیت علیهم السلام و روز استجابت دعای صدیقه طاهره سلام الله علیها توصیف شده است.
در باورهای اعتقادی شیعه، حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها پس از واقعه سقیفه و جسارتهای صورتگرفته به حریم ولایت، در خطبهها و مناجاتهای خود، داوری را به خدای متعال واگذار فرموده و خواستار احقاق حق گشتند.
از این رو، تحقق این حادثه تاریخی در متون متأخر، به عنوان تجلی پاسخ الهی به مظلومیت خاندان پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و نشانه حقانیت مسیر اهلبیت علیهم السلام تفسیر میشود.
از منظر تاریخی، درباره زمان دقیق وقوع این حادثه میان مورخان اختلافنظرهایی وجود دارد.
اکثر مورخان اهلتسنن و برخی منابع کهن، وقوع سوءقصد به عمربن خطاب به دست ابولؤلؤ را در اواخر ذیالحجه سال ۲۳ هجری ثبت کردهاند؛ اما در مقابل، محدثان و بزرگانی از شیعه مانند شیخ مفید در مسار الشیعه، ابنادریس حلی در السرائر و علامه مجلسی در بحارالانوار، با اتکا به روایات اهلبیت علیهم السلام، روز نهم ربیعالاول را به عنوان روز واقعی این رخداد تاریخی بازگو نموده و بر بزرگداشت آن تأکید کردهاند.
در نهایت، نهم ربیعالاول فارغ از بحثهای تقویمی، در تحلیل کلامی و تاریخی، نشانهای از پیوند عمیق باورهای شیعی با یاد مظلومیت حضرت زهرا سلام الله علیها و پاسداشت حریم ولایت امیرالمؤمنین حضرت علی علیه السلام به شمار میرود.
