۱۳ اکتبر؛ روز جهانی ترومبوز، گامی در راستای ارتقای آگاهی عمومی درباره اختلالات لخته‌شدن خون، بیماری‌های عروقی و راهکارهای پیشگیری از مرگ‌های خاموش
۱۳ اکتبر؛ روز جهانی ترومبوز، گامی در راستای ارتقای آگاهی عمومی درباره اختلالات لخته‌شدن خون، بیماری‌های عروقی و راهکارهای پیشگیری از مرگ‌های خاموش
۱۳ اکتبر به عنوان «روز جهانی ترومبوز» فرصتی بین‌المللی برای افزایش آگاهی جوامع درباره خطرات ناشی از اختلالات لخته‌شدن خون و بیماری‌های عروقی است.
این روز که به همت انجمن بین‌المللی ترومبوز و هموستاز نام‌گذاری شده، بر ضرورت شناخت نشانه‌ها، تشخیص زودهنگام و پیشگیری از بروز لخته‌های خونی متمرکز است.
اختلالی که به عنوان عامل اصلی سه علت عمده مرگ‌ومیر عروقی در جهان از جمله سکته قلبی، سکته مغزی و آمبولی ریه شناخته می‌شود.
ترومبوز به فرایند تشکیل لخته خون در داخل عروق اطلاق می‌شود که می‌تواند جریان طبیعی خون را در سَرخرگ‌ها یا سرخرگچه‌ها و سیاهرگ‌ها مختل یا به‌طور کامل مسدود کند.
این عارضه اگرچه یک سازوکار دفاعی بدن برای جلوگیری از خونریزی هنگام جراحت است، اما تشکیل غیرطبیعی آن در مجاری عروقی، خطرات جدی و گاه جبران‌ناپذیری برای سلامتی انسان به همراه دارد.
نام‌گذاری ۱۳ اکتبر به عنوان «روز جهانی ترومبوز» پاسداشتی برای سالروز تولد «رودولف ویرشو»، پزشک و آسیب‌شناس برجسته آلمانی است که برای اولین بار مفهوم ترومبوز و مکانیسم‌های ایجاد آن را در علم پزشکی تعریف کرد.
هدف عمده این مناسبت جهانی، جلب توجه افکار عمومی، کادر درمان و سیاست‌گذاران حوزه سلامت به سوی پدیده‌ای است که سالانه میلیون‌ها نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار می‌دهد.
اختلالات مربوط به ترومبوز به‌طور کلی به دو دسته «ترومبوز شریانی» و «ترومبوز وریدی» تقسیم می‌شوند.
ترومبوز شریانی می‌تواند منجر به بروز سکته‌های قلبی و مغزی شود، در حالی که ترومبوز وریدی عمیق (DVT) عمدتاً در سیاهرگ‌های عمقی پا رخ داده و در صورت حرکت لخته به سمت ریه‌ها، عارضه کشنده «آمبولی ریه» را ایجاد می‌کند.
عوامل مختلفی از جمله کم‌تحرکی طولانی‌مدت، بستری بودن در بیمارستان، جراحی‌های بزرگ، بیماری‌های زمینه‌ای قلبی و عروقی، مصرف برخی داروها، چاقی و رفتارهای پرخطری مانند دخانیات، خطر ابتلا به این بیماری را به‌شدت افزایش می‌دهند.
از این رو، آگاهی از علائمی چون تورم ناگهانی پا، درد، تغییر رنگ پوست و در موارد حادتر، تنگی نفس و درد قفسه سینه برای مراجعه سریع به مراکز درمانی حائز اهمیت است.
پیشگیری از ترومبوز نقش کلیدی در کاهش آمار مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های غیرواگیر دارد.
متخصصان تغذیه و سلامت تاکید می‌کنند که اصلاح سبک زندگی، تحرک بدنی منظم، مصرف کافی آب، کنترل وزن و رعایت دستورالعمل‌های پزشکی پس از عمل‌های جراحی می‌تواند تا حد زیادی از تشکیل لخته‌های خونی جلوگیری کند.
همچنین سبک زندگی پویا و پرهیز از نشستن‌های مداوم در محیط‌های کاری و سفرهای طولانی، راهکاری ساده اما بسیار مؤثر در صیانت از سلامت عروق به شمار می‌رود.
ارتقای دانش عمومی در این زمینه، گامی اساسی در جهت کاهش بار بیماری‌ها و حفظ سلامت جوامع بشری است.
