ارائه طرح ویژه ملیگرایان ترکیه به اردوغان برای مقابله با بحران پیری جمعیت؛ هشدار درباره سقوط نرخ باروری در ترکیه و تبدیل تغییرات جمعیتی به «تهدید بقای ملی»
ارائه طرح ویژه ملیگرایان ترکیه به اردوغان برای مقابله با بحران پیری جمعیت؛ هشدار درباره سقوط نرخ باروری در ترکیه و تبدیل تغییرات جمعیتی به «تهدید بقای ملی»
در پی افت بیسابقه نرخ باروری کل به ۱.۴۴ و افزایش سهم سالمندان به بیش از ۱۱ درصد در ترکیه، حزب حرکت ملیگرا (MHP) با تدوین گزارشی مفصل تحت عنوان «چشمانداز جمعیتی ترکیه»، هشدار داد که بحران کاهش رشد جمعیت از یک مسئله اجتماعی فراتر رفته و به تهدیدی مستقیم برای بقا و امنیت ملی این کشور تبدیل شده است.
سند جامعی که با پیشنهادهای تشویقی بیسابقهای چون معافیتهای مالیاتی و تسهیلات مسکن برای خانوادههای پرجمعیت، رسماً روی میز رجب طیب اردوغان قرار گرفته است.
کاهش تدریجی نرخ باروری در ترکیه که از دهه ۱۹۸۰ آغاز شده بود، در سالهای اخیر ابعاد نگرانکنندهای به خود گرفته است.
آمارهای رسمی نشان میدهد نرخ باروری کل در این کشور از ۲.۳۸ فرزند در سال ۲۰۰۱ به ۱.۴۴ فرزند در سال ۲۰۲۵ رسیده که فرسنگها با سطح جایگزینی ۲.۱۰ درصد فاصله دارد.
همزمان، جمعیت سالمندان بالای ۶۵ سال ترکیه از ۷.۹۵ میلیون نفر به ۹.۵۸ میلیون نفر افزایش یافته است.
به گزارش روزنامه جمهوریت (Cumhuriyet) چاپ آنکارا، حزب حرکت ملیگرا بهعنوان شریک اصلی اردوغان در «ائتلاف جمهور»، گزارشی راهبردی به قلم اوزگور بیرقدار، از معاونان متنفذ دبیر کل حزب حرکت ملیگرا دولت باغچلی، به رئیسجمهور ترکیه ارائه کرده است.
روزنامه جمهوریت به نقل از مسئولان این حزب نوشته است که حزب حرکت ملیگرا نسبت به کاهش شدید باروری بهشدت ابراز نگرانی کرده و تأکید دارد که قدرت و پایداری کشورها صرفاً با منابع زیرزمینی یا فناوریهای نظامی سنجیده نمیشود، بلکه نیازمند نیروی انسانی جوان و پویا است.
تحلیلگران علل مختلفی را برای این پدیده برمیشمارند؛ مروه دوندار، کارشناس مسائل اجتماعی، بر ترکیب چالشهای اقتصادی مانند تورم و بیکاری در کنار تغییر رفتارهای اجتماعی تأکید میکند.
در مقابل، پروفسور عصمت کوچ، جمعیتشناس دانشگاه حاجتتپه، این وضعیت را در چارچوب روند طبیعی «گذار جمعیتی» کشورهای توسعهیافته ارزیابی میکند.
با این حال، کارشناسان معتقدند بحران اقتصادی سالهای اخیر حتی اردوغان را مجبور کرد از توصیه معروف خود مبنی بر لزوم داشت حداقل سه فرزند صرفنظر کند.
نکته حائز اهمیت در گزارش روزنامه جمهوریت، ابعاد امنیتی و قومیتی این تغییرات است.
نرخ باروری در ۷۶ استان از ۸۱ استان ترکیه به زیر سطح جایگزینی افت کرده و بالاترین نرخ باروری عمدتاً در استانهای کردنشین جنوب و جنوبشرقی و میان آوارگان سوری متمرکز شده است؛ مسئلهای که از دید ملیگرایان، موازنه تباری و تأمین نیروی انسانی ارتش و اقتصاد در آینده را با چالش مواجه میسازد.
حزب حرکت ملیگرا در سند ۱۱ مادهای خود به دولت، راهکارهایی نظیر حذف کامل مالیات بر درآمد برای خانوادههای دارای سه فرزند و بیشتر، مرخصی زایمان ۱۲ ماهه برای مادران و ۲ ماهه برای پدران، اعطای وامهای بلندمدت و بدون بهره مسکن و خودرو، و ارائه نصفقیمت خدمات عمومی (برق، آب و اینترنت) را برای حمایت از فرزندآوری پیشنهاد داده است.
