راهبرد علوی در مواجهه با تنشهای شغلی؛ مهار خشم و سعهصدر در محیط کار بر پایه آموزههای حکمت ۳۹ نهجالبلاغه امیرالمؤمنین حضرت علی علیهالسلام
راهبرد علوی در مواجهه با تنشهای شغلی؛ مهار خشم و سعهصدر در محیط کار بر پایه آموزههای حکمت ۳۹ نهجالبلاغه امیرالمؤمنین حضرت علی علیهالسلام
مدیریت هیجانات و کنترل رفتارهای پرخاشگرانه در سازمانهای مدرن، یکی از اساسیترین مؤلفههای بقا و حفظ سلامت روانی نیروی انسانی به شمار میرود.
امیرالمؤمنین حضرت علی علیهالسلام در حکمت ۳۹ نهجالبلاغه با ارائه یک الگوی مدیریتی جامع، فرو بردن خشم در اوج اقتدار را راهکار دستیابی به ثبات روانی و امنیت قلبی معرفی کردهاند.
فرمودهای که فراتر از یک توصیه اخلاقی، راهبردی عملیاتی برای مواجهه با فشارهای روزافزون کاری در مناسبات اداری امروز است.
سرعت بالای تغییرات و فشارهای اقتصادی در عصر حاضر، فضاهای کاری را به محیطهایی پر از استرس و برخوردهای چالشبرانگیز تبدیل کرده است.
در این میان، بروز رفتارهای شتابزده و خشمگینانه نه تنها بهرهوری سازمان را به شدت افت میدهد، بلکه روحیه کارمندان را نیز فرسوده میسازد.
در شرایطی که نظریههای غربی با مفاهیمی همچون هوش هیجانی به دنبال ارائه راهکارهایی برای کنترل هیجانات هستند، میراث غنی اسلامی الگویی عمیقتر و پایدارتر ارائه میدهد.
بر اساس آموزههای دینی و متون اسلامی، امیرالمومنین حضرت علی علیهالسلام در حکمت ۳۹ نهجالبلاغه میفرمایند: «کسی که خشم خود را فرو ببرد در حالی که قدرت انتقام دارد، خدای متعال قلب او را در روز قیامت از ایمنی و ایمان پر میکند.»
نقطه ثقل این آموزه بر مفهوم «قدرت» استوار است؛ به این معنا که صبوری واقعی هنگامی شکل میگیرد که فرد توانایی تلافی داشته اما با تسلط بر خویشتن، راهنمایی و اصلاح را بر واکنش هیجانی ترجیح دهد.
چنین رفتاری، مدیران و کارمندان را از اتخاذ تصمیمات احساسی و تخریب روابط کاری بازمیدارد.
امروزه با گسترش فضای مجازی و ابزارهای ارتباطی آنلاین، خطر بروز خشمهای لحظهای و تخریبهای غیرمستقیم کاری بیش از گذشته احساس میشود.
نهادینهسازی سیره علوی نیازمند جایگزینی فرهنگ تلافی با فرهنگ نقدپذیری، تمرین تکنیکهای تأخیر در پاسخگویی و پرهیز از اعمال رفتارهای سلطهجویانه در مدیریت منابع انسانی است.
علاوه بر این، اتخاذ این سبک مدیریتی موجب افزایش اعتماد متقابل میان کارفرمایان و بدنه اداری شده و محیط کار را از فضای کشمکش به محیطی انگیزشی و سازنده تبدیل میکند.
اصلاح تدریجی این رفتارهای پرخاشگرانه، نهتنها چرخه استرس را متوقف میسازد، بلکه بستری شایسته برای رشد توانمندیهای فردی و ارتقای سرمایههای انسانی فراهم میآورد.
پیروی از این اصل در محیطهای اداری، ضمن حفظ احترام متقابل، استرس ناشی از رفتارهای پرخاشگرانه را مهار کرده و امنیت روانی مورد نیاز برای خلاقیت را فراهم میسازد.
در نهایت، تسلط بر نفس در اوج قدرت، کلید طلایی ثبات اداری و دستیابی به آرامش قلبی در طوفان چالشهای شغلی است.
