Şii İslam Âlimlerinin ve Merci-i Taklitlerin yas tutma geleneği: İlk maktel (şehid anlatıları) yazılarından yürüyüş geleneğine, medya faaliyetlerinden Hüseyni ayinlerini canlandırmaya kadar
Şii İslam Âlimlerinin ve Merci-i Taklitlerin yas tutma geleneği: İlk maktel (şehid anlatıları) yazılarından yürüyüş geleneğine, medya faaliyetlerinden Hüseyni ayinlerini canlandırmaya kadar
Muharrem ayındaki yas tutma, Şii İslam âlimleri için sadece bir toplumsal uygulama değil, aynı zamanda Aşura gerçeğini anlamak için bilimsel ve kurumsal bir gelenek olmuştur.
Fıkıh alimleri ve yazarlar, yapılandırılmış maktel yazma yöntemleri kurarak, derslerinde ve evlerinde yas meclisleri düzenleyerek, yalınayak yas alaylarına öncülük ederek, propagandist seyahatlerle ve nihayet uydu kanalları kurarak İmam Hüseyin’in (as) yasını, dini kimliğin korunması ve yükseltilmesi açısından tarih boyunca hayati bir unsur haline getirdiler.
👉 Bu konuyu inceleyen meslektaşımın raporuna bakalım: 👈
İmam Hüseyin’in (as) mübarek bedeni Kerbela’da toprağa verildiği o korkunç günden itibaren, bu büyük yasın zikri âlimlerin sözlerinde ve yazılarında var olmuştur.
Bu ilgi, Allame Şeyh Aga Bozorg Tehrani’nin “el-Zeri’a” adlı eserinde yer alan birçok kitapta açıklanmıştır.
İlk makteller Asbag bin Nubate ve Ebu Mikhnef tarafından yazılmıştır.
Bu bilimsel yolculuk, Seyyid bin Tavus’un “Lohuf”, Hârezmî’nin “Maktel”, İbn Ne’me Hîlî’nin “Müthîr el-Ahzân”, Şeyh Abbas Kummi’nin “Nefesül Mehâm” ve “Müntehâl Âmâl”ı, Abdürrezzak Mukarrem’in analitik makteli gibi eski ve çağdaş eserlerle devam etmiştir.
Nesir dışında, manzume maktele yazma ve Hüseyni şiirler de belirginleşmiştir; Neyyer Tebrizi’nin “Ateşgedesi”, Şeyh Muhammed Ali Ensari’nin “Azaristan”ı, Hakim Elahi Kummîşehî’nin ve Ayetullah Abdülali Ayetullahî’nin “Nehmeh-i Hüseyni”si ve Ayetullah Guravi İsfahani’nin “Divan-ı Kompani”si bu türdendir.
Bu yastan başka bir örnek, fıkıh derslerinden önce yas meclisi düzenleme geleneğiydi; bu gelenek Mirza Şirazi tarafından başlatıldı ve Qum’da, Ayetullah Uzma Abdülkerim Haeri tarafından Şeyh İbrahim Sahibüzzamani’nin mersiyesi ile devam ettirildi.
Ders saatlerinin kısalmasına rağmen, Qum, Meşhed, Necef ve Kerbela’daki mercilerin evlerinde Muharrem, Safer ve Fatımiye aylarında düzenli yas meclisleri düzenlenmesi yolunu açmıştır.
Kararın yürüyüşü, Seyyid Bahrul-ulüm ve Şeyh Ansari döneminde başlayan ve Ayetullah Uzma Hakim döneminde zirveye ulaşan, Arap Baharı sonrası dönem sonrasında, Ayetullah Uzma Seyyid Sadık Hüseyini Şirazi’nin özellikle tavsiye ve teşvikleriyle, benzersiz bir yükselişle devam etmiştir.
Aşure ve Fatımiye günlerinde yalınayak yürüme, dini ritüelleri yüceltmek için Şii âlimlerin seçkin bir geleneğidir; bu akım, Ayetullah Mirza Cevad Tebrizi, Vahid Horasani ve Safî Gulpayigani’nin rehberliğinde Hazreti Masume’nin türbesine doğru ilerlemiş ve Ayetullah Uzma Seyyid Sadık Hüseyini Şirazi gibi değerli Âlimler de bu geleneği önemsemiş, bizzat uygulamışlardır.
Necef-i Eşref’te de Ayetullah Uzma Şeyh Beşir Necefi ve diğer merciler, müminlerle birlikte yalınayak Emin el-Müminin veya Seyyidüş-Şuheda’nın mukaddes türbelerine yürüyerek yas alaylarına öncülük etmişlerdir.
Basın alanında, Ayetullah Uzma Seyyid Kazım Şeriatmedari’nin denetimindeki Dar’ül-Tevliğ İslami Kurumu, “Mekteb-i İslam”, “Neşr-i Nevin”, Arapça yayını “el-Hadi” ve çocuk dergileri “Peyam-i Şadi” ve “Beşair” aracılığıyla yenilikçi bir yapı oluşturmuştur.
Günümüzde bu görev, medya alanına taşınmış ve Ayetullah Uzma Seyyid Sadık Hüseyini Şirazi’nin önerisiyle, bağımsız dini uydu kanallarının kuruluşu için geniş bir zemin oluşturulmuştur.
Bu uluslararası medya zincirinin merkezinde, beş dilde (Farsça, Arapça, İngilizce, Türkçe ve Urduca) Hüseyn Medya Grubu kurulmuş ve yanında onlarca uydu kanalları ağı, Aşura bilgilerini evrensel ölçekte yaymıştır.
