Jiroft Arkeolojik Alanının Yok Olması Konusunda Uzmanlardan Uyarı; Beş Bin Yıllık İran Medeniyeti, Kaçak Kazılar ve Konut Projelerinin Gölgesinde
Jiroft Arkeolojik Alanının Yok Olması Konusunda Uzmanlardan Uyarı; Beş Bin Yıllık İran Medeniyeti, Kaçak Kazılar ve Konut Projelerinin Gölgesinde
Güney İran’ın Kerman Eyaletinde yer alan Jiroft tarihî alanının geleceği hakkındaki endişeler artmaya devam ederken, kültürel miras uzmanları, kaçak kazıların ve inşaat projelerinin devam etmesinin, İran ve dünyanın en önemli medeniyet merkezlerinden birinin henüz bilimsel kazılar tamamlanmadan yok olabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
👉Konu üzerine meslektaşımın yaptığı araştırmayı görelim:👉
İran’ın Kerman Eyaletinde, ilk medeniyetlerin oluşum yerlerinden biri olarak kabul edilen Jiroft tarihî alanı, yeniden konut projeleri ve yasadışı kazılar tehdidiyle karşı karşıya kalmıştır.
Uzmanlar, bu sürecin devam etmesinin bölgedeki tarihî eserlere telafisi mümkün olmayan zararlar verebileceğini belirtiyor.
İLNA haber ajansının bildirdiğine göre, Jiroft Şehircilik ve Karayolları İdaresi, 2022 yılında antik tabakalarla karşılaşıldığı için bazı düzleme çalışmalarını durdurduktan sonra, Dekianus antik kent bölgesinde sondaj kazılarına başlamak için yeni izinler alma peşinde.
Arkeologlar, bu bölgenin yeni bir deneme kazısına ihtiyacı olmadığını düşünüyor, çünkü çeşitli yerlerde mimari eserler, seramikler ve tarihî kalıntılar açıkça görülüyor.
Independent Farsça bir raporunda, Jiroft’ta devam eden bilimsel kazıların, medeniyetin kökenlerine dair eski teorileri değiştirebileceğini ve İran platosunun ilk şehirlerin ve yazılı sistemlerin oluşumundaki rolünü daha da belirgin hale getirebileceğini vurgulamıştır.
Kenarsandal alanında bulunan tabletler ve ilk yazı izleri, bazı araştırmacıların Jiroft medeniyetinin, Mezopotamya uygarlıklarıyla eş zamanlı hatta daha eski olduğunu düşünmelerine sebep olmuştur.
Ayrıca, İSNA’nın önceki raporlarına göre, 2000’li yılların başında bölgede yaygın bir şekilde kaçak kazılar yapılmış ve bu alanın birçok tarihî eseri, farklı ülkelerdeki kaçak antika pazarlarına taşınmıştır.
Yerel medya, bölgede yasa dışı kazı yapanların tespit edildiğini ve tarihî eser kaçakçılarının faaliyetlerine devam ettiğini bildirmeye devam ediyor.
Uzmanlar, yoksulluk, işsizlik, koruyucu güçlerin yetersizliği ve bilimsel kazıların devamı için gerekli bütçenin olmamasının, bu tarihî hazinenin kademeli olarak yok olmasına neden olduğunu belirtmektedir.
Uzmanlar ayrıca, Jiroft’un korumanın ötesine geçip bir site müzesi ve önemli bir kültürel turizm merkezi haline getirilmesi gerektiğini vurgulamakta, bu sayede tarihî mirasın korunmasının yanı sıra bölgenin ekonomik gelişiminin de sağlanabileceğini ifade etmektedirler.
Buna ek olarak, kültürel miras uzmanları, Jiroft’un prensipli bir şekilde korunmamasının sadece birkaç tarihî eserin yok olması anlamına gelmediğini, aynı zamanda İran ve bölgenin kültürel kimliğinin ve tarihî hafızasının bir kısmının kaybolması olacağını söylemektedirler.
