بازگشت تلخ؛ روایت آوارگی میلیونها افغانستانی در سال ۲۰۲۵
بازگشت تلخ؛ روایت آوارگی میلیونها افغانستانی در سال ۲۰۲۵
سال ۲۰۲۵ برای افغانستان با موجی کمسابقه از بازگشت اجباری مهاجران آغاز شد؛ موجی که پیامدهای انسانی، اقتصادی و اجتماعی آن، زندگی میلیونها نفر را در داخل کشور تحت تأثیر قرار داده است.
در پی تشدید سیاستهای مهاجرتی در ایران و پاکستان، میلیونها مهاجر افغانستانی ناچار شدند محل زندگی خود را ترک کنند.
برآوردها نشان میدهد حدود سهونیم میلیون افغانستانی در ایران و نزدیک به یکونیم میلیون نفر در پاکستان تحت فشارهای فزاینده قرار گرفتند.
روندی که تاکنون به بازگشت بیش از دو میلیون نفر به افغانستان انجامیده است.
اخراجهای ناگهانی و بدون برنامه، بسیاری از خانوادهها را در شرایطی دشوار و بدون آمادگی قبلی به مرزها کشاند.
بازگشت به افغانستان، برخلاف انتظار، با آرامش همراه نبود.
در کابل، هرات و شماری از ولایتهای دیگر، چادرهای موقت در حاشیه شهرها برپا شده و خانوادهها با کمبود غذا، آب آشامیدنی سالم و امکانات بهداشتی روبهرو هستند.
مراکز درمانی که خود با کمبود تجهیزات و نیروی متخصص مواجهاند، توان پاسخگویی به این حجم از نیاز را ندارند و بیماران اغلب بدون درمان مناسب باقی میمانند.
در میانه این روایت، مرتضی مطهری، فعال سیاسی اهل افغانستان، با اشاره به وضعیت بازگشتگان مینویسد که کارگران بدون مدارک هویتی، هر روز در بازارهای شلوغ شهرها به دنبال کار میگردند، اما اغلب با دیوارهای قوانین سختگیرانه و بیتفاوتی اجتماعی روبهرو میشوند.
به گفته او، زنان و کودکان آسیبپذیرترین قربانیان این بحراناند و ناامنی، فقر و بیثباتی، آینده آنان را با ابهام جدی مواجه کرده است.
با وجود این شرایط، نشانههایی از امید همچنان باقی است.
سازمانهای بینالمللی و نهادهای امدادرسان تلاش میکنند با فراهم کردن سرپناه موقت، غذای گرم و خدمات درمانی ابتدایی، بخشی از رنجها را کاهش دهند.
با این حال، آنچه بیش از هر چیز احساس میشود، نیاز فوری به حمایت گستردهتر و همدلی فراتر از مرزهای سیاسی است؛ حمایتی که بتواند مسیر بازسازی زندگی بازگشتگان و ثبات اجتماعی در افغانستان را هموار سازد.
