حضور تاریخی شیعیان در آلبانی و تداوم آیینهای عاشورایی در بافت فرهنگی این کشور اروپایی
حضور تاریخی شیعیان در آلبانی و تداوم آیینهای عاشورایی در بافت فرهنگی این کشور اروپایی
جامعه شیعیان آلبانی با پیشینهای چندصدساله، بخشی اثرگذار از هویت دینی و فرهنگی این کشور به شمار میرود.
حضوری که در آیینهای محرم، ادبیات بومی و مراکز مذهبی همچنان نمود آشکاری دارد و پس از پایان دوران حکومت کمونیستی، دوباره رونق گرفته است.
شیعیان آلبانی یکی از جریانهای ریشهدار مذهبی در این کشور اروپایی هستند که در کنار دیگر مسلمانان، سهم مهمی در شکلگیری هویت فرهنگی و اجتماعی جامعه آلبانی داشتهاند.
نشانههای این حضور را میتوان در آئینهای مذهبی، آثار ادبی و آیینهای مردمی مشاهده کرد.
بهویژه مراسم مربوط به ماههای محرم و صفر که همچنان در مناطق مختلف این کشور برگزار میشود.
بنابر نقل منابع تاریخی و فرهنگی، اسلام چند قرن پیش از راه بازرگانان، مبلغان دینی و چهرههای مذهبی وارد آلبانی شد.
گفته میشود برخی از این مبلغان به خاندان اهلبیت علیهمالسلام منسوب بودند و همین موضوع در گسترش محبت اهلبیت علیهم السلام و گرایش به تشیّع میان مردم تأثیر داشته است.
بر پایه برخی برآوردها، مسلمانان اکثریت جمعیت آلبانی را تشکیل میدهند و بخشی از آنان را پیروان مکتب اهلبیت علیهم السلام تشکیل میدهند.
آیینهای عاشورایی در آلبانی جایگاه ویژهای دارد.
بنابر نقل پژوهشگران، در روزهای محرم مجالس سوگواری، مرثیهخوانی و گردهماییهای دینی در تکیهها و مراکز معنوی برگزار میشود.
بسیاری از مردم نیز با سادهزیستی، پرهیز از جلوههای شادی و کمک به نیازمندان، یاد واقعه کربلا را زنده نگه میدارند.
ادبیات آلبانی نیز از فرهنگ عاشورا تأثیر پذیرفته است.
بنابر نقل منابع فرهنگی، شماری از شاعران آلبانیایی در آثار خود به حماسه کربلا پرداختهاند.
از مشهورترین نمونهها، منظومه «کربلا» اثر نعیم بیک فراشری است که در ادبیات این کشور جایگاه برجستهای دارد.
در دوره حکومت کمونیستی، فعالیتهای دینی محدود شد و بسیاری از مراکز مذهبی بسته شدند.
اما پس از دهه ۱۹۹۰، فضای مذهبی بار دیگر احیا شد.
بنابر نقل رسانههای فرهنگی، با بازگشایی مساجد، تکیهها و مراکز اسلامی، انتشار کتابهای دینی و ترجمه آثار مربوط به اهلبیت علیهمالسلام نیز از سر گرفته شد.
کارشناسان معتقدند تجربه شیعیان آلبانی نشان میدهد جوامع اسلامی اروپا توانستهاند با وجود فشارهای سیاسی و تاریخی، پیوند خود را با باورهای دینی و میراث معنوی حفظ کنند.
