احتمال ورود دیوان عالی آمریکا به مناقشه نمایش «ده فرمان» در مدارس؛ چالش جدید میان حقوق دینی و قوانین سکولار در ایالت تگزاس
احتمال ورود دیوان عالی آمریکا به مناقشه نمایش «ده فرمان» در مدارس؛ چالش جدید میان حقوق دینی و قوانین سکولار در ایالت تگزاس
دیوان عالی ایالات متحده آمریکا در آستانه آغاز دوره جدید فعالیت خود، با پرونده‌ای حقوقی و پرحاشیه درباره الزام نصب لوح «ده فرمان» در کلاس‌های درس مدارس دولتی ایالت تگزاس مواجه شده است.
مناقشه‌ای عمیق که بار دیگر چالش‌های ساختاری میان آزادی‌های مذهبی، مرزهای حضور نمادهای دینی در عرصه آموزش عمومی و متمم اول قانون اساسی این کشور را در برابر عالی‌ترین مرجع قضایی آمریکا قرار می‌دهد.
الزام قانونی مدارس دولتی به نصب لوح‌های حاوی «ده فرمان» در کلاس‌های درس، موج تازه‌ای از مناظرات حقوقی و سیاسی را در ایالات متحده برانگیخته است.
این مصوبه که در ایالت تگزاس به تصویب رسیده، تمامی مدارس ابتدایی و متوسطه دولتی را موظف می‌‌سازد تا این متن دینی را در فضاهای آموزشی عمومی به نمایش بگذارند.
این رویداد واکنش تند برخی از خانواده‌ها و فعالان مدنی را به همراه داشته است؛ مخالفانی که اعتقاد دارند مداخله دولت در الزام نمادهای مذهبی در محیط‌های آموزشی، تجاوز به قلمرو تصمیم‌گیری خانواده‌ها و نقض اصل جدایی دین و دولت محسوب می‌شود.
همچنین پیروان سایر ادیان و مذاهب نیز به الزام فرزندانشان به مواجهه روزمره و فراگیری اجباری آموزه‌های یک دین خاص اعتراض کرده و آن را نادیده گرفتن تنوع مذهبی جامعه دانسته‌اند.
بر اساس گزارش خبرگزاری «رویترز»، شاکیان این پرونده با حمایت اتحادیه آزادی‌های مدنی آمریکا (ACLU) شکایت خود را به دیوان عالی آورده و خواستار ابطال این قانون شده‌اند.
شاکیان این پرونده استدلال می‌کنند که اقدام مذکور با متمم اول قانون اساسی ایالات متحده — که از یک سو مانع از رسمیت یافتن یا حمایت یک‌جانبه دولت از یک آیین خاص می‌شود و از سوی دیگر آزادی مذهب را تضمین می‌کند — در تعارض مستقیم قرار دارد.
این در حالی است که دادگاه استیناف حوزه پنجم در نیواورلئان، پیش‌تر این الزام قانونی را تأیید کرده و مدعی شده بود که نمایش یک متن تاریخی و اخلاقی به معنای اجبار دانش‌آموزان به پذیرش مناسک یا باورهای مذهبی نیست.
به گزارش رویترز، سابقه این چالش حقوقی به دهه ۱۹۸۰ و پرونده ایالت کنتاکی بازمی‌گردد که در آن زمان دیوان عالی حکمی علیه نمایش عمومی ده فرمان صادر کرده بود.
با این حال، تغییر در ترکیب قضات و اتخاذ رویکردهای جدید حقوقی در سال‌های اخیر، راه را برای تصویب قوانین مشابه در ایالت‌های دیگری همچون لوئیزیانا، آرکانزاس و آلاباما هموار ساخته است.
علاوه بر این، دیوان عالی در دوره جدید خود ممکن است پرونده‌های پرچالش دیگری از جمله سیاست‌های بازداشت اجباری مهاجران و تعیین تکلیف حقوقی بازارهای پیش‌بینی مالی را نیز بررسی کند.
با این حال، پرونده ده فرمان به دلیل تأثیر مستقیم بر حدود مداخله دولت سکولار در فضاهای آموزشی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
تصمیم نهایی دیوان عالی در صورت پذیرش این پرونده، نه تنها تکلیف تگزاس، بلکه چارچوب تازه‌ای را برای مرزبندی میان آزادی مذهبی و قوانین سکولار در سراسر ایالات متحده تعیین خواهد کرد.
