از مالی و بورکینافاسو تا نیجر؛ اتهامات سنگین شورای نظامی نیجر علیه پاریس و طرح اتهام دخالت فرانسه در طراحی شورش نافرجام پایتخت
از مالی و بورکینافاسو تا نیجر؛ اتهامات سنگین شورای نظامی نیجر علیه پاریس و طرح اتهام دخالت فرانسه در طراحی شورش نافرجام پایتخت
رابطه کشورهای حوزه ساحل با استعمارگر دیرین خود همچنان بر بستر تنش و بیاعتمادی متقابل جریان دارد و این بار دولت نظامی نیجر با متهم کردن مستقیم فرانسه به حمایت از یک کودتای نافرجام، ابعاد تازهای از بحرانهای سیاسی در غرب آفریقا را به نمایش گذاشته است.
چالشهای امنیتی و سیاسی در منطقه غرب آفریقا وارد مرحله تازهای شده و دولتهای نظامی مستقر در کشورهای حوزه ساحل، بار دیگر نوک پیکان اتهامات خود را به سوی پاریس نشانه رفتهاند.
شورای نظامی نیجر اعلام کرد که شواهدی در اختیار دارد که نشان میدهد فرانسه از یک شبکه سازماندهنده شورش نافرجام در تاریخ ۲۹ آگوست گذشته حمایت کرده است.
این شورش که هدف آن حمله به یک پایگاه هوایی و کاخ ریاستجمهوری در نیامی، پایتخت نیجر، بود، با مداخله ارتش و پشتیبانی نیروهای روسی موسوم به سپاه آفریقا ناکام گذاشته شد.
مقام های نیجر تأکید کردهاند که مدارک جمعآوریشده را برای پیگیریهای حقوقی در مراجع بینالمللی محفوظ میدارند، در حالی که دستگاه دیپلماسی فرانسه این اتهامات را کاملاً رد کرده است.
این رویداد در امتداد یک زنجیره طولانی از اتهامات متقابل میان کشورهای منطقه و دولت فرانسه قرار دارد.
از زمان روی کار آمدن حکومتهای نظامی در مالی، بورکینافاسو و نیجر، رهبران این کشورها بارها پاریس را به تلاش برای بیثباتسازی و دخالت در امور داخلی متهم کردهاند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده در روزنامه لوموند، رئیسجمهور نیجر پیشتر نیز در ژانویه ۲۰۲۶ کشورهای حامی غرب را به دست داشتن در ناامنیهای فرودگاه نیامی متهم کرده بود.
مشابه این سناریوها در مالی و بورکینافاسو نیز تکرار شده؛ بهگونهای که مالی در آگوست ۲۰۲۵ یک دیپلمات فرانسوی را به اتهام جاسوسی به زندانهای طویلالمدت محکوم کرد و بورکینافاسو نیز پایگاههای منطقهای همسایگان را به مرکز عملیاتی علیه ثبات خود بدل دانست.
روزنامه لوموند همچنین اشاره میکند که این تنشها ریشه در تاریخ استعماری و حضور نظامی گذشته پاریس دارد.
ریشههای این تقابل عمیق را باید در میراث تلخ استعماری و تحولات پس از استقلال در سال ۱۹۶۰ جستجو کرد.
اقدام نیجر در اخراج سفرای فرانسه، بیرون راندن ۱۵۰۰ نظامی فرانسوی و قطع رسانههای این کشور، بازتابدهنده خشم انباشته مردمی نسبت به دخالتهای سنتی پاریس است.
با این وجود، به نوشته روزنامه لوموند، برخی نهادهای پژوهشی همچون گروه بحرانهای بینالمللی بر این باورند که حاکمان نظامی گاه از کارت «دشمن خارجی» و اتهامزنی به فرانسه برای توجیه ناکامیهای امنیتی داخلی بهره میبرند.
با توجه به تحلیلهای روزنامه لوموند درباره نقش افسران جوان و تنشهای درونی ارتش نیجر در پی تلفات سنگین مقابل گروههای مسلح، ناآرامیهای اخیر ریشههای داخلی پیچیدهای نیز دارد که نمیتوان آن را صرفاً به عامل خارجی تقلیل داد.
