کارزار ژئوپلیتیک در آفریقا؛ چالش ابرپروژه ریلی «لوبیتو» غرب علیه نفوذ دو دههای و شبکه بنادر استراتژیک چین برای تصاحب منابع حیاتی این قاره
کارزار ژئوپلیتیک در آفریقا؛ چالش ابرپروژه ریلی «لوبیتو» غرب علیه نفوذ دو دههای و شبکه بنادر استراتژیک چین برای تصاحب منابع حیاتی این قاره
ایالات متحده و اتحادیه اروپا با توسعه ابرپروژه ریلی «کریدور لوبیتو»، به دنبال به چالش کشیدن نفوذ اقتصادی و ژئوپلیتیکی گسترده چین در آفریقا هستند.
نفوذی که در طول دو دهه گذشته با سرمایهگذاری میلیاردی پکن در بنادر استراتژیک و تسلط بر معادن کلیدی این قاره ایجاد شده است.
اکنون غرب در تلاش است با اجرای یک شبکه لجستیکی موازی، زنجیره تأمین مواد معدنی حیاتی جهان را از سیطره جاده ابریشم جدید خارج کند.
راهاندازی خط آهن جدید معروف به «کریدور لوبیتو» که بندر آنگولا در اقیانوس اطلس را به قلب مناطق غنی معدنی در زامبیا و کنگو متصل میکند، شاخصترین پروژه طرح «دروازه جهانی» اتحادیه اروپا و ایالات متحده آمریکا است.
این ابرپروژه ریلی با سرمایهگذاریهای کلان غربی – از جمله تخصیص بیش از ۳ میلیارد دلار توسط واشنگتن – مهندسی شده تا مسیری سریع و مستقل را برای صادرات مواد اولیه استراتژیک نظیر مس، کبالت، نیکل و لیتیوم به اروپا و آمریکا فراهم سازد و وابستگی استراتژیک غرب به پکن را به حداقل برساند.
به گزارش روزنامه اقتصادی هندلزبلات آلمان (Handelsblatt)، این اقدام غرب پاسخی مستقیم به پیشتازی چشمگیر پکن است که از سال ۲۰۰۹ به بزرگترین شریک تجاری آفریقا تبدیل شده است.
شرکتهای چینی در حال حاضر مالکیت و کنترل ۷۲ درصد از ذخایر کل کبالت و مس کنگو را در اختیار دارند.
چین در دو دهه اخیر با سرمایهگذاری نزدیک به ۲۴ میلیارد دلار، شبکهای قدرتمند از بنادر و خطوط لجستیکی را از جیبوتی در شرق تا نیجریه، کامرون و گینه در غرب آفریقا ایجاد کرده و دسترسی دریایی قاره آفریقا را تحت کنترل خود درآورده است.
کارشناسان اندیشکده شورای روابط خارجی (CFR) اشاره میکنند که راهبرد پکن در این جغرافیا، فراتر از مالکیت صرف، متمرکز بر کنترل پایانههای استراتژیک و اتصال خطوط داخلی به بنادر است.
فرمولی که رسانههای غربی آن را دستمایه نقد قرار داده و به دیپلماسی «تله بدهی» تعبیر میکنند.
این رویارویی اقتصادی و سرمایهگذاریهای زیرساختی سنگین از سوی هر دو بلوک شرق و غرب، مستقیماً آینده توسعه پایدار، توازن قوای بینالمللی و حاکمیت ملی بومیان را به شدت تحت تأثیر قرار خواهد داد.
با این حال، قاره آفریقا با جمعیت رو به رشد خود اکنون به اصلیترین میدان نبرد ژئوپلیتیکی قرن تبدیل شده است؛ کارزاری که هر بلوک قدرت در آن دست بالا را داشته باشد، فرمانروای زنجیره تأمین فناوریهای آینده خواهد بود.
