روز جهانی انرژی پاک؛ تأکید سازمان ملل بر گذار به منابع تجدیدپذیر برای حفظ زمین و صیانت از حقوق نسلهای آینده
روز جهانی انرژی پاک؛ تأکید سازمان ملل بر گذار به منابع تجدیدپذیر برای حفظ زمین و صیانت از حقوق نسلهای آینده
نامگذاری 26 ژانویه به عنوان «روز جهانی انرژی پاک» از سوی سازمان ملل متحد، فرصتی برای یادآوری ضرورت فاصله گرفتن از سوختهای آلاینده و حرکت به سوی انرژیهای تجدیدپذیر است.
مسیری که میتواند همزمان محیط زیست را حفظ کند، عدالت انرژی را گسترش دهد و امنیت پایدار برای جوامع انسانی فراهم آورد.
سازمان ملل متحد با تعیین 26 ژانویه به عنوان روز جهانی انرژی پاک تلاش دارد توجه افکار عمومی، دولتها و نهادهای اقتصادی را به اهمیت تحول در الگوی تولید و مصرف انرژی جلب کند.
این نامگذاری در شرایطی صورت گرفته که تغییرات اقلیمی، افزایش دمای زمین و گسترش آلودگیهای زیستمحیطی به یکی از مهمترین تهدیدهای جهانی تبدیل شده است.
وابستگی طولانیمدت به سوختهای فسیلی نهتنها منابع طبیعی را به سرعت کاهش داده، بلکه پیامدهای سنگینی برای سلامت انسان و پایداری محیط زیست به همراه آورده است.
بنابر بیانیههای منتشرشده در پایگاه رسمی سازمان ملل، انرژی پاک به منابعی اطلاق میشود که کمترین میزان آلودگی را تولید کرده و قابلیت تجدیدپذیری دارند؛ از جمله آن ها می توان از انرژی خورشیدی، بادی، آبی و زیستتوده نام برد.
این منابع میتوانند نقش تعیینکنندهای در کاهش انتشار گازهای گلخانهای و مهار روند گرمایش جهانی ایفا کنند.
همچنین گزارشهای منتشرشده در رسانههای زیستمحیطی نشان میدهد کشورهایی که سرمایهگذاری بیشتری در حوزه انرژیهای پاک انجام دادهاند، علاوه بر کاهش آلودگی هوا، به ایجاد اشتغال پایدار و رشد اقتصادی متوازن نیز دست یافتهاند.
بر اساس تحلیلهای ارائهشده در مراکز مطالعات انرژی، گذار به انرژی پاک تنها یک اقدام زیستمحیطی نیست، بلکه یک ضرورت اجتماعی و اقتصادی محسوب میشود.
میلیونها نفر در مناطق مختلف جهان هنوز به برق پایدار دسترسی ندارند و استفاده از منابع تجدیدپذیر میتواند راهکاری کمهزینه و در دسترس برای بهبود کیفیت زندگی آنان باشد.
بنابر نقل از گزارشهای توسعهای، انرژی پاک میتواند شکاف میان مناطق محروم و توسعهیافته را کاهش داده و عدالت انرژی را تقویت کند.
رسانههای بینالمللی همچنین تأکید کردهاند که تحقق اهداف انرژی پاک نیازمند همکاری گسترده دولتها، بخش خصوصی و نهادهای مردمی است.
سیاستگذاری صحیح، آموزش عمومی و حمایت از نوآوریهای فناورانه از مهمترین ابزارهایی است که میتواند مسیر این تحول جهانی را هموار سازد.
در این میان، فرهنگسازی نقش ویژهای دارد؛ زیرا تغییر الگوی مصرف انرژی بدون مشارکت آگاهانه مردم امکانپذیر نخواهد بود.
از منظر آموزههای اسلامی نیز حفاظت از محیط زیست و استفاده درست از نعمتهای الهی جایگاه ویژهای دارد.
قرآن کریم میفرماید: «وَلا تُفسِدوا فِی الأَرضِ بَعدَ إِصلاحِها»؛ یعنی پس از آنکه زمین اصلاح شد، در آن فساد نکنید.
این آیه شریفه به روشنی بر مسئولیت انسان در حفظ تعادل طبیعت دلالت دارد.
همچنین در آیهای دیگر آمده است: «کُلوا وَاشرَبوا وَلا تُسرِفوا» که پرهیز از اسراف را به عنوان یک اصل اخلاقی و اجتماعی معرفی میکند؛ اصلی که در مصرف انرژی نیز کاملاً کاربرد دارد.
در روایات اهل بیت علیهم السلام نیز بر امانت بودن نعمتهای الهی نزد انسان تأکید شده است.
انسان نه مالک مطلق طبیعت، بلکه امانتدار آن برای نسلهای آینده است. استفاده از انرژی پاک مصداق روشنی از عمل به این امانتداری و احترام به حقوق آیندگان به شمار میرود.
بنابراین، روز جهانی انرژی پاک تنها یک مناسبت تقویمی نیست، بلکه یادآور مسئولیتی اخلاقی، دینی و انسانی در قبال زمین و همه ساکنان آن است.
