هشدار سازمان ملل درباره «ورشکستگی جهانی آب» و ورود جهان به مرحلهای بازگشتناپذیر در بحران منابع آبی
هشدار سازمان ملل درباره «ورشکستگی جهانی آب» و ورود جهان به مرحلهای بازگشتناپذیر در بحران منابع آبی
گزارش تازه یک نهاد پژوهشی وابسته به سازمان ملل متحد نشان میدهد جهان دیگر صرفاً با «تنش آبی» یا «بحران آب» روبهرو نیست، بلکه وارد مرحلهای شده که میتوان آن را «ورشکستگی جهانی آب» نامید.
وضعیتی که در آن مصرف طولانیمدت منابع آبی از توان بازسازی طبیعت فراتر رفته و امنیت زیستی و معیشتی میلیونها انسان را تهدید میکند.
کارشناسان محیط زیست هشدار میدهند که الگوهای کنونی مصرف و مدیریت آب، بسیاری از منابع آبی جهان را به نقطهای رسانده است که بازگشت به شرایط پیشین دیگر بهطور واقعبینانه امکانپذیر نیست.
رودخانهها، دریاچهها، تالابها و سفرههای آب زیرزمینی با سرعتی بیش از توان طبیعی جایگزینی در حال تخلیهاند و همزمان آلودگی، تخریب محیط زیست و تغییرات اقلیمی این روند را تشدید کرده است.
به همین دلیل، از نگاه متخصصان، جهان وارد مرحلهای تازه از بحران آب شده که ابعاد آن بسیار عمیقتر و پایدارتر از گذشته است.
به گزارش دویچهوله، مؤسسه آب، سلامت و محیط زیست دانشگاه سازمان ملل متحد در گزارشی اعلام کرده است که اصطلاحاتی مانند «تنش آبی» و «بحران آب» دیگر برای توصیف وضعیت کنونی کافی نیستند.
در این گزارش تأکید شده که اکنون باید از مفهوم «ورشکستگی آبی» سخن گفت؛ وضعیتی که در آن مصرف بلندمدت آب از میزان جبران طبیعی آن فراتر میرود و آسیب واردشده به طبیعت به حدی است که بازسازی منابع آبی به شکل گذشته عملاً ممکن نیست.
بر اساس همین گزارش، نشانههای این ورشکستگی را میتوان در کوچک شدن دریاچههای بزرگ جهان و افزایش تعداد رودخانههایی دید که در بخشی از سال دیگر به دریا نمیرسند.
همچنین به نوشته دویچهوله، جهان در پنج دهه گذشته حدود 410 میلیون هکتار از تالابهای خود را از دست داده که مساحتی تقریباً برابر با کل اتحادیه اروپا است.
کاهش شدید آبهای زیرزمینی نیز یکی دیگر از نشانههای آشکار این وضعیت معرفی شده است.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، کاوه مدنی، مدیر مؤسسه آب، سلامت و محیط زیست دانشگاه سازمان ملل متحد و نویسنده این گزارش، گفته است که پیامدهای این وضعیت در همه قارهها قابل مشاهده است و این پدیده هشداری جدی برای بازنگری اساسی در سیاستهای آبی به شمار میآید.
او با اشاره به اینکه حدود 70 درصد آب شیرین جهان در بخش کشاورزی مصرف میشود، تأکید کرده که این مسئله بهویژه در آسیا باعث تشدید کمبود آب شده است؛ جایی که کشاورزان نه تنها برای جمعیت خود، بلکه برای بخش بزرگی از جمعیت نیمکره شمالی تولید میکنند.
کاوه مدنی همچنین به خبرگزاری فرانسه گفته است کشورها باید بهجای نگاه موقتی به کمبود آب، با صداقت واقعیت «ورشکستگی آبی» را بپذیرند و از همین امروز برای اصلاح سیاستها، تنوعبخشی به اقتصاد و کاهش وابستگی شدید به کشاورزی برنامهریزی درازمدت داشته باشند.
در عین حال، بنابر گزارش خبرگزاری فرانسه، برخی دانشمندان که در تدوین این گزارش مشارکت نداشتهاند، ضمن استقبال از جلب توجه جهانی به بحران آب، هشدار دادهاند که وضعیت منابع آبی در مناطق مختلف جهان یکسان نیست و صدور یک حکم کلی نباید موجب نادیده گرفتن پیشرفتهای محلی در مدیریت پایدار آب شود.
