آیت‌الله العظمی شیرازی: تراکم ظنون می‌تواند موجب حصول علم و اطمینان در خبر واحد شود
آیت‌الله العظمی شیرازی: تراکم ظنون می‌تواند موجب حصول علم و اطمینان در خبر واحد شود
نشست علمی روزانه آیت‌الله‌العظمی سید صادق حسینی شیرازی، روز دوشنبه بیست و هشتم جمادل الاول سال 1448 برگزار شد.
در این نشست، همانند جلسات پیشین، معظم‌له به سوالات حاضران پیرامون مسائل مختلف فقهی پاسخ دادند.
آیت‌الله العظمی شیرازی با تبیین تمایز میان «ظن واحد» و «تراکم ظنون» فرمودند: ظن واحد به تنهایی موجب علم و اطمینان نمی‌شود، اما هنگامی که ظنون متراکم و متعدد گردند، می‌توانند انسان را به مرتبه علم و اطمینان برسانند.
معظم‌له در توضیح این مسئله با ذکر مثالی روشن یادآور شدند: اگر فردی که مورد اطمینان کامل نیست سخنی بگوید، نقل او تنها یک ظن ایجاد می‌کند؛ اما اگر همان سخن توسط ده نفر نقل شود، اگرچه تک‌تک آن‌ها به تنهایی اطمینان‌آور نیستند، ولی از مجموع و تراکم این ده نقل، اطمینان برای انسان حاصل می‌شود.
ایشان در ادامه درباره امکان حصول علم از خبر واحد خاطرنشان فرمودند: خبر واحد نیز می‌تواند مبنای علم باشد؛ چرا که اگر خبر واحدی به واسطه قرائن و تراکم ظنون همراه شود، به خبر واحدِ «موجب علم و اطمینان» تبدیل می‌گردد.
آیت‌الله العظمی شیرازی تأکید فرمودند: تفاوت اصلی در این است که ظنِ تنها و منفرد راهی به علم ندارد، اما فرایند تراکم ظنون می‌تواند خبر واحد را به مرحله اطمینان عقلایی و حجیت علمی برساند.
