تغییر نقشه قدرت در ریاض؛ چگونه محمد بن سلمان سیستم حکمرانی سعودی را از «آلسعود» به انحصار «آلسلمان» تبدیل کرد؟
تغییر نقشه قدرت در ریاض؛ چگونه محمد بن سلمان سیستم حکمرانی سعودی را از «آلسعود» به انحصار «آلسلمان» تبدیل کرد؟
در طول چند دهه گذشته، الگوی حکمرانی در عربستان سعودی بر پایه تقسیم قدرت میان شاخههای مختلف خاندان آلسعود و ایجاد نوعی اجماع درونی میان شاهزادگان ارشد استوار بود.
اما با به قدرت رسیدن ملک سلمان و ارتقای تدریجی فرزندش محمد بن سلمان، ساختار سیاسی این کشور دستخوش تحولی بیسابقه شد.
روندی که در آن تصمیمگیریهای کلان سیاسی و نظامی کاملاً در انحصار شاخه «آلسلمان» قرار گرفته است.
پروژه یکدستسازی قدرت در ریاض از سال ۲۰۱۵ با تضعیف رقبای بالقوه آغاز شد.
نمود بارز این استراتژی در اواخر سال ۲۰۱۷ و با بازداشت بیسابقه دهها شاهزاده، وزیر و بازرگان سرشناس در هتل «ریتز کارلتون» به اتهام مبارزه با فساد به نمایش درآمد.
اقدامی که ناظران آن را تسویهحسابی سیاسی برای تثبیت حاکمیت مطلق ولیعهد محمد بن سلمان تحلیل کردند.
همچنین گزارشهای رسانهای بارها از حصر خانگی، ممنوعالخروجی و زیر نظر گرفتن تحرکات چهرههای متنفذی همچون احمد بن عبدالعزیز خبر دادهاند که نشاندهنده استراتژی حذف بیرحمانه هرگونه کانون مخالفت درون خاندان سلطنتی است.
همزمان، ساختار امنیتی نیز بازطراحی شد تا تمام سازمانهای مسلح زیر نظر یک مرکز فرماندهی واحد اداره شوند.
انحلال یا تضعیف نفوذ خاندانهای سنتی بر بخشهای نظامی، لغو استقلال عملیاتی نهادهای امنیتی و واگذاری مسئولیتهای کلیدی انرژی، دفاعی و اقتصادی به برادران ولیعهد، عملاً راه را برای هرگونه کودتا یا نافرمانی درونسازمانی بست.
علاوه بر این، کنترل دقیق بر شریانهای مالی کشور صورت گرفت تا هیچ منبع قدرتی خارج از اراده ولیعهد باقی نماند.
معارضان سیاسی بر این باورند که حذف کامل موازنه قدرت درون خاندان سلطنتی، کشور را به سمت حاکمیت کاملاً فردی و بیثبات سوق میدهد.
به گزارش شبکه خبری «الجزیره» (Al Jazeera)، ناصر بن عوض القرنی، از چهرههای سرشناس معارض عربستانی، در برنامه تلویزیونی «جاک العلم» تأکید کرد که ساختار حکمرانی از خاندان «آلسعود» به تمرکز اختیارات در «آلسلمان» تغییر یافته است.
وی برکناری مقرن بن عبدالعزیز از ولیعهدی در سال ۲۰۱۵، کنار گذاشتهشدن محمد بن نایف در سال ۲۰۱۷ و عزل متعب بن عبدالله از فرماندهی گارد ملی را از مصادیق آشکار حذف رقبای خاندان سلمان و تسویهحساب سیاسی عنوان کرد.
بر اساس این گزارش، ناصر بن عوض القرنی تمرکز قدرت در دست محمد بن سلمان و واگذاری مناصب کلیدی کشور به دیگر فرزندان پادشاه، از جمله انتصاب «خالد بن سلمان» در وزارت دفاع و «عبدالعزیز بن سلمان» در وزارت انرژی را نشانه انحصار کامل ساختار سیاسی عنوان کرد که پایان عصر تصمیمگیریهای جمعی را رقم زده است.
