افزایش انتقادها از نحوه مدیریت حج در عربستان؛ نگرانیها درباره خدمات، امنیت و بهرهبرداری سیاسی
افزایش انتقادها از نحوه مدیریت حج در عربستان؛ نگرانیها درباره خدمات، امنیت و بهرهبرداری سیاسی
همزمان با آغاز موسم حج و ورود زائران از کشورهای مختلف، بار دیگر بحثها درباره نحوه مدیریت مراسم حج، کیفیت خدمات ارائه شده به زائران و فضای امنیتی حاکم بر اماکن مقدس در عربستان مورد توجه رسانهها و فعالان قرار گرفته است.
مراسم حج، هر ساله میلیونها مسلمان را از سراسر جهان راهی عربستان میکند.
یک رویداد بزرگ دینی که علاوه بر اهمیت معنوی، از نظر سیاسی، اقتصادی و امنیتی نیز برای حکومت سعودی اهمیت فراوانی دارد.
در سالهای اخیر، همزمان با افزایش هزینههای سفر حج و گسترش طرحهای عمرانی در مکه و مدینه، انتقادهایی درباره کیفیت خدمات، وضعیت اسکان زائران و محدودیتهای امنیتی مطرح شده است.
برخی از زائران و فعالان رسانهای در سالهای گذشته از ازدحام شدید، مشکلات حملونقل، کمبود امکانات رفاهی و دشواری دسترسی به خدمات درمانی در ایام حج سخن گفتهاند.
همچنین نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به محدودیتهای رسانهای و کنترل شدید فضای عمومی در موسم حج ابراز نگرانی کردهاند.
رسانههای بینالمللی نیز گزارش دادهاند که حکومت سعودی تلاش میکند مدیریت حج را به عنوان نمادی از توان اجرایی و نفوذ منطقهای خود معرفی کند.
در همین چارچوب، برخی چهرههای معارض سعودی نیز انتقادهایی را مطرح کردهاند.
از جمله «رابح العنزی» نظامی جداشده سعودی، در گفتوگویی که بخشی از آن در شبکههای اجتماعی و یوتیوب منتشر شده، مدعی شده است که فضای حج در سالهای اخیر بیش از گذشته امنیتی شده و حکومت سعودی از پوشش رسانهای مراسم برای اهداف سیاسی و تبلیغاتی بهره میبرد.
وی همچنین به مشکلات خدمات عمومی، ازدحام و نارضایتی بخشی از زائران اشاره کرده است.
برخی کارشناسان مسائل جهان اسلام معتقدند مدیریت مراسم حج باید بیش از هر چیز بر آرامش زائران، تسهیل عبادت و ارائه خدمات انسانی متمرکز باشد.
کارشناسان یاد شده تأکید میکنند که افزایش هزینههای اقامت، حملونقل و خدمات جانبی، فشار مالی سنگینی بر بسیاری از مسلمانان بهویژه زائران کشورهای فقیر و جنگزده وارد کرده است و این مسئله موجب شده شماری از مشتاقان حج توانایی انجام این فریضه را از دست بدهند.
همچنین در سالهای اخیر، تصاویر منتشر شده در رسانهها و شبکههای اجتماعی از حضور گسترده نیروهای امنیتی، تجهیزات نظارتی و تدابیر سختگیرانه در اطراف اماکن مقدس، واکنشهایی را در میان فعالان و کاربران عربی برانگیخته است.
در مقابل، مقامهای سعودی همواره تأکید کردهاند که تمامی تدابیر امنیتی و اجرایی با هدف حفظ امنیت و سلامت میلیونها زائر انجام میشود و پروژههای توسعهای مکه و مدینه نیز برای بهبود خدماترسانی به حجاج ادامه دارد.
