«دُم دُم سحری» در جنوب ایران؛ آیین کهن بیدارباش سحر، نماد همبستگی و دینداری مردم بوشهر
«دُم دُم سحری» در جنوب ایران؛ آیین کهن بیدارباش سحر، نماد همبستگی و دینداری مردم بوشهر
با آغاز ماه مبارک رمضان، نوای سنتی دمام در کوچههای قدیمی بوشهر طنینانداز میشود.
آیین «دُم دُم سحری» که یادگار چندصد ساله است، نهتنها مردم را برای روزهداری بیدار میکند، بلکه نمادی از هویت فرهنگی، دینداری و همبستگی اجتماعی این منطقه محسوب میشود.
آیین دیرینه «دُم دُم سحری» که بیشتر در محلههای شنبدی، دهدشتی، بهبهانی و کوتی برگزار میشود، یادآور روزگاری است که ابزارهای مدرن برای بیدارباش وجود نداشت.
نوازندگان دمام حدود یک تا یکونیم ساعت پیش از اذان صبح، با نواختن ریتم سهضربی و خواندن اشعاری در وصف رمضان، اهالی را به روزهداری فرا میخوانند.
بنابر گزارش روزنامه ایران، این سنت علاوه بر کارکرد عبادی، جلوهای از همبستگی و احترام متقابل بین مردم است و موجب تقویت پیوندهای محلی میشود.
واژه «دُم دُم سحری» به معنای لحظههای نزدیک به سپیدهدم است و پیشینه آن به روزهایی بازمیگردد که اجرای این آیین بدون ساز انجام میشد و اهالی با دعا و دقالباب در درهای خانهها، دیگران را بیدار میکردند.
بعدها دمام به مراسم افزوده شد و هویت صوتی خاصی به آن بخشید.
ریتم دمام در این آیین با ضرباهنگهای سینهزنی تفاوت دارد و نوازنده باید ضمن حفظ چارچوب اصلی بداههنوازی کند.
اشعار خواندهشده ترکیبی از مناجاتهای فارسی و عبارات عربی مانند «السلام السلام یا شهر رمضان» در آغاز ماه و «الوداع یا رمضان» در شب پایانی است.
این آیین حتی در عصر زندگی ماشینی و ابزارهای مدرن حفظ شده و سحرهای بوشهر را با رنگ و نوایی کهن، زنده میکند.
اجرا کنندگان پس از سی شب اجرای آیین، صبح عید فطر به در خانهها میروند و مردم به رسم قدردانی، هدیهای به آنان میدهند.
آیینی که نشاندهنده ارزشهای دینداری، احترام متقابل و پیوندهای اجتماعی در جنوب ایران است.
این آیین کهن، با گذشت چند صد سال و در دل زندگی مدرن امروز، همچنان زنده مانده و نقش خود را در تحکیم پیوندهای اجتماعی، تقویت همبستگی محلهای و حفظ هویت فرهنگی جنوب ایران ایفا میکند.
«دُم دُم سحری» نهتنها نمادی از دینداری و پایبندی به سنتهای رمضانی است، بلکه یادآور ارزش احترام متقابل و همکاری میان اهالی شهرهای بوشهر و اطراف آن محسوب میشود و هر سال با شروع ماه مبارک رمضان، روح تازهای به سحرهای جنوب میبخشد.
