از آش بیبی سهشنبه تا روزه پیشواز؛ روایت مردمی آمادگی برای ورود به ماه مبارک رمضان در جهرم
از آش بیبی سهشنبه تا روزه پیشواز؛ روایت مردمی آمادگی برای ورود به ماه مبارک رمضان در جهرم
در جهرم، استقبال از ماه رمضان تنها به رؤیت هلال محدود نمیشود؛ آیینهایی ریشهدار، از پخت آش نذری تا روزههای پیشواز، روایتگر آمادگی تدریجی دلها برای میزبانی از ماه خداست.
جهرم شهری است در جنوب استان فارس که در دامنههای زاگرس جنوبی و در منطقهای گرم و نیمهخشک قرار دارد.
شهری با پیشینهای کهن و بافتی متکی بر کشاورزی، نخلستانها و باغهای مرکبات.
موقعیت جغرافیایی جهرم، این شهر را به یکی از مراکز فرهنگی جنوب فارس تبدیل کرده و در کنار این جایگاه، باورهای دینی نقش پررنگی در زندگی مردم آن دارد.
مناسک مذهبی، نذرها و آیینهای عبادی در این شهر نه بهعنوان رفتارهای مقطعی، بلکه بهصورت بخشی از زیست روزمره جریان دارد.
مردمان جهرم به پایبندی به ارزشهای دینی و حفظ سنتهای مذهبی شناخته میشوند و همین روحیه، زمینهساز شکلگیری آیینهای مردمی گسترده در مناسبتهایی چون ماه رمضان شده است.
پیش از آنکه هلال باریک ماه مبارک رمضان در آسمان دیده شود، جهرم حالوهوایی متفاوت به خود میگیرد.
این تغییر نه با اعلام رسمی، بلکه با نشانههایی در زندگی روزمره مردم آغاز میشود؛ بوی سبزی تازه در حیاط خانهها، نیتهایی که در دل شکل میگیرد و گفتوگوهایی که رنگ دعا و انتظار دارد.
ماه مبارک رمضان در این شهر، آرام و تدریجی وارد میشود و مردم خود را پیشاپیش با آن هماهنگ میکنند.
یکی از آیینهای شاخص این روزها، پخت «آش بیبی سهشنبه» در سهشنبه پایانی ماه شعبان است.
زنان با نیت گشایش کار، سلامتی یا برآورده شدن حاجت، از صبح به آمادهسازی مواد میپردازند و دیگ آش را بر آتش میگذارند.
این آش که در فرهنگ محلی با نامهای «آش بیبیحور و بیبینور» یا «بیبی سهشنبه» شناخته میشود، پس از پخت میان همسایگان تقسیم میشود.
به گزارش ایرنا، باور عمومی ریشه این رسم را به شخصیتهای مقدس و آیینهای کهن منطقه نسبت میدهد.
در کنار این نذر، روزههای پیشواز ماه مبارک رمضان نیز جایگاه ویژهای دارد.
برخی خانوادهها از روزهای پایانی شعبان، روزههای مستحبی میگیرند تا آمادگی روحی بیشتری برای ورود به ماه عبادت پیدا کنند.
بر اساس مطالب منتشرشده در رسانههای فرهنگی و پژوهشی، این روزهها بیش از آنکه تکلیف باشند، نشانه اشتیاق و تمرین درونی برای ماه مبارک رمضاناند.
وجه مشترک این آیینها، تأکید بر آمادگی دل است. نذر، روزه و گردهماییهای ساده خانوادگی نشان میدهد که در جهرم، ایمان و زندگی روزمره از هم جدا نیستند.
این سنتها، با وجود تغییرات زمانه، همچنان حافظ پیوند میان فرهنگ، معنویت و همدلی اجتماعی باقی ماندهاند.
