افزایش ناامیدی و بحران عمیق معیشتی در میان دانشگاهیان افغانستان؛ بررسی ابعاد انسانی محرومیتهای شغلی استادان زن و روند تعلیق آموزش عالی
افزایش ناامیدی و بحران عمیق معیشتی در میان دانشگاهیان افغانستان؛ بررسی ابعاد انسانی محرومیتهای شغلی استادان زن و روند تعلیق آموزش عالی
محرومیتهای گسترده شغلی و کنار گذاشته شدن کادرهای علمی زن از فعالیت در دانشگاههای افغانستان، جامعه این کشور را با بحرانی عمیق، کمسابقه و پردامنه مواجه ساخته است.
خانهنشینی اجباری و از دست رفتن هویت کاری، نهتنها شریان معیشتی بسیاری از خانوادهها را در افغانستان قطع کرده، بلکه آسیبهای روحی و اجتماعی جدی و جبرانناپذیری را بر کادر تدریسی تحمیل کرده است.
سالها تلاش، پژوهش و کسب مدارج عالی علمی، این امید را در میان استادان و فرهیختگان افغانستانی ایجاد کرده بود که میتوانند علاوه بر نقشآفرینی در تربیت نسل جوان کشور، معیشت و جایگاه شایستهای برای خود بسازند.
با این حال، با اعمال محدودیتهای شدید و حذف ناگهانی استادان زن از سیستم آموزشی افغانستان پس از روی کار آمدن دوباره طالبان، این ساختار چندساله به یکباره فروپاشید و جامعه علمی این کشور را با یک بنبست دردناک و انزوای اجباری روبهرو ساخت.
بر اساس گزارش روزنامه «۸صبح»، برکناری دستهجمعی و کاهش تشکیلات دانشگاهی توسط طالبان، رنجهای بیپایانی از جمله افسردگی شدید، از دست رفتن منزلت اجتماعی و حتی تغییر رفتار درونخانوادگی را برای استادان زن در افغانستان به همراه داشته است.
روایتهای جانسوز استادانی که پس از سالها تدریس در دانشگاههای افغانستان، اکنون برای یافتن یک شغل ساده خانگی نیز با درهای بسته مواجه میشوند، نشاندهنده عمق ناامیدی و انزوای روحی آنان است.
بر طبق این گزارشها، انفعال و بیعملی نهادهای بینالمللی و جامعه جهانی نیز بر تشدید این بحران افزوده و احساس فراموششدگی را در میان این قشر تحصیلکرده افغانستان دوچندان کرده است.
فرآیند حذف کادرهای علمی زن و اعمال محرومیتهای آموزشی برای دختران در افغانستان، روندی ناگهانی نبود، بلکه در چند مرحله تدریجی، از ساختاربندی جداگانه کلاس ها گرفته تا تعلیق کامل فعالیتها، به اجرا درآمد.
گزارش روزنامه «۸صبح» حاکی از آن است که روند ممنوعیتها ابتدا با جداسازی کلاس های درسی، پردهکشی میان دانشجویان، روزبندی حضور در دانشگاهها و محدود کردن انتخاب رشتههای تحصیلی آغاز شد.
در ادامه این دستورالعملها، سرانجام با صدور ابلاغیههای رسمی و تعلیق کامل تحصیل و تدریس «تا اطلاع ثانوی»، حضور کادرهای زن بهطور کامل از تمامی نهادهای تحصیلی دولتی و خصوصی افغانستان حذف گردید.
اقدامی تلخ که نهتنها پویایی محیطهای علمی را از بین برده و سرمایههای انساني کشور را تباه میسازد، بلکه کیفیت آموزش را حتی برای دانشجویان پسر نیز بهشدت تنزل داده است.
