تغییر نقش زنان افغانستان از نانآوری به مبارزه برای بقا و ماندن؛ خانه به عنوان آخرین سنگر معیشت خانواده
تغییر نقش زنان افغانستان از نانآوری به مبارزه برای بقا و ماندن؛ خانه به عنوان آخرین سنگر معیشت خانواده
در پی تحولات سیاسی سالهای اخیر و اعمال محدودیتهای گسترده شغلی، هزاران زن افغانستانی که پیشتر در نهادهای آموزشی، درمانی و اداری فعال بودند، با تبدیل منازل خود به کارگاههای کوچک خیاطی، قالیبافی و صنایعدستی، بار سنگین تأمین هزینههای روزمره خانوادههای خود را بر دوش میکشند.
دگرگونی عمیق در وضعیت اشتغال و اقتصاد خانوارها در افغانستان، الگوی کار زنان را از حضور در بخشهای رسمی به سمت فعالیتهای خرد و خانگی سوق داده است.
تا پیش از تغییرات سیاسی اخیر، حضور زنان در بخشهای آموزش، بهداشت، خدمات دولتی و خصوصی، نقش مهمی در تأمین هزینههای درمان، آموزش فرزندان و اجارهبها داشت.
اما با افت فعالیتهای اقتصادی و انسداد فرصتهای شغلی رسمی، امروزه بخش عمدهای از زنان سرپرست خانوار و نانآور برای تأمین حداقل معیشت و جلوگیری از فروپاشی اقتصادی خانواده به مشاغل دستی و خانگی روی آوردهاند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، مشکلات عمده زنان کارآفرین و شاغل در بخشهای خرد، ناشی از نبود سرمایه کافی و دسترسی محدود به بازار است؛ مسئلهای که در صورت رفع آن و فراهم شدن تسهیلاتی چون دریافت وام و امکان فروش آسانتر، میتواند زمینه اشتغالزایی برای سایر زنان را نیز فراهم کند.
با این حال، نبود منابع مالی سبب شده تا بسیاری از زنان برای تامین مواد اولیه کارگاههای خانگی خود ناچار به اخذ قرض از دوستان و بستگان شوند.
همچنین بر اساس گزارشهای منتشر شده از سوی ارزیابیهای بانک جهانی درباره وضعیت بخش خصوصی افغانستان، بسیاری از بنگاههای اقتصادی و شرکتها هنوز به سطح فعالیتهای گذشته بازنگشتهاند و کسبوکارهای متعلق به زنان بیش از سایر بخشها در معرض تعطیلی قرار گرفتهاند.
طبق این ارزیابیها، شمار شرکتهایی که فاقد هرگونه نیروی کار زن هستند به حدود نیمی از مجموع بنگاههای بررسیشده رسیده است که این روند احیای کامل اقتصاد را با چالش مواجه میکند.
سازمانهای بینالمللی از جمله بخش زنان سازمان ملل متحد نیز در ارزیابیهای شاخصهای جنسیتی تاکید میکنند که افت مشارکت اقتصادی زنان و عدم بهرهگیری از ظرفیتهای آموزشی و تخصصی آنان، امکان توسعه پایدار و بازسازی اقتصادی را کند میسازد.
با این وجود، تابآوری زنان افغانستانی در قالب تشکیل گروههای کوچک تولیدی، آموزش مهارتهای خانگی و تلاش برای زنده نگه داشتن چرخه درآمد، به عنوان یکی از مولفههای اصلی مقاومت اقتصادی در برابر فشارهای معیشتی موجود شناخته میشود.
