گسترش سرکوب در افغانستان؛ از محدودیت شدید رسانهها تا افزایش بازداشتها، ناپدیدسازیها و مرگ در زندانها
گسترش سرکوب در افغانستان؛ از محدودیت شدید رسانهها تا افزایش بازداشتها، ناپدیدسازیها و مرگ در زندانها
گزارشهای تازه نهادهای حقوق بشری از تشدید بیسابقه فشارها در افغانستان حکایت دارد.
وضعیتی که در آن آزادیهای مدنی، امنیت شهروندان و حیات اجتماعی با تهدیدهای گسترده و سازمانیافته روبهرو شده است.
تحولات اخیر در افغانستان نشاندهنده تشدید فضای امنیتی و محدودیتهای فراگیر در عرصههای مختلف اجتماعی و مدنی است.
روندهای موجود بیانگر آن است که فشار بر شهروندان، رسانهها و فعالان اجتماعی بهصورت قابل توجهی افزایش یافته و بسیاری از حوزههای زندگی عمومی تحت کنترلهای سختگیرانه قرار گرفتهاند.
در همین راستا، رسانه «۸صبح»، به نقل از گزارش نهاد حقوق بشری رواداری اعلام کرد که در سال 2025 محدودیتهای شدیدی بر آزادی بیان و دسترسی به اطلاعات اعمال شده است.
بر اساس این گزارش، نهادهای استخباراتی و نهادهای نظارتی با زیر نظر گرفتن فعالیت کاربران شبکههای اجتماعی، در موارد متعدد اقدام به تهدید، بازداشت و بدرفتاری با افراد کردهاند و خبرنگاران بدون مجوز رسمی امکان فعالیت ندارند.
همچنین، این نهاد تأکید کرده که نقض حقوق بشر در افغانستان ابعاد سازمانیافتهتری یافته است.
بنابر گزارش «۸صبح»، مواردی چون قتلهای هدفمند، بازداشتهای خودسرانه، ناپدیدسازی اجباری و شکنجه در سال 2025 نسبت به سالهای گذشته افزایش چشمگیری داشته و گروههای مختلف از جمله کارمندان پیشین، فعالان مدنی و خبرنگاران هدف این اقدامات قرار گرفتهاند.
در بخش دیگری از این گزارشها، محدودیتهای تازهای همچون ممنوعیت استفاده از تلفنهای هوشمند و همکاری با رسانههای خارجی نیز اشاره شده که موجب گسترش فضای ترس در جامعه شده است.
اجرای قوانین سختگیرانه نیز انتشار مطالب و حتی تصاویر زنان را بهشدت محدود کرده است.
از سوی دیگر، بنابر گزارشهای منتشرشده، خشونتها نیز افزایش یافته است.
طبق دادههای ارائهشده، در سال 2025 دستکم 1154 نفر در نتیجه حملات هدفمند و درگیریها کشته یا زخمی شدهاند که شامل مردان، زنان و کودکان میشود.
همچنین، بنابر گزارش «۸صبح»، شواهدی از دخالت نهادهای استخباراتی در برخی قتلهای مرموز گزارش شده و افرادی که در تلاش برای مستندسازی این موارد بودهاند، بازداشت شدهاند.
در کنار این، آمار ناپدیدسازی اجباری نیز افزایش یافته و دستکم 66 تن پس از بازداشت ناپدید شدهاند.
افزون بر این، بازداشتهای خودسرانه رشد چشمگیری داشته و به بیش از دو هزار و 559 مورد رسیده است.
گزارشها همچنین از مرگ دستکم 11 نفر در اثر شکنجه در بازداشتگاهها حکایت دارد.
در همین حال، بنابر نقل از نهاد بینالمللی «شبکه جهانی سازمانهای مدنی» که گزارش آن در «۸صبح» بازتاب یافته، فضای مدنی افغانستان در آستانه فروپاشی کامل قرار گرفته و زنان، فعالان مدنی و روزنامهنگاران بیشترین فشارها را تحمل میکنند.
مجموع این گزارشها تصویری نگرانکننده از وضعیت کنونی افغانستان ارائه میدهد؛ وضعیتی که در آن حقوق اساسی شهروندان بهطور گسترده نقض شده و چشمانداز روشنی برای بهبود شرایط دیده نمیشود.
