افزایش خطرناک مهاجرت غیرقانونی از مرز افغانستان به ایران؛ بحران انسانی و بازگشتهای گسترده
افزایش خطرناک مهاجرت غیرقانونی از مرز افغانستان به ایران؛ بحران انسانی و بازگشتهای گسترده
در سالهای اخیر، سفر قاچاق و عبور غیرقانونی از مرز افغانستان به ایران به یکی از چالشهای جدی انسانی در منطقه تبدیل شده است.
امری که هم جان هزاران نفر را تهدید میکند و هم بار تازهای بر دوش نظامهای کمکرسان و خانوادهها در افغانستان میگذارد.
مسئله مهاجرت غیرقانونی و قاچاق انسان در مرز میان افغانستان و ایران در ماهها و سالهای اخیر به شدت افزایش یافته و بار دیگر به بحران انسانی مهمی در منطقه تبدیل شده است.
گسترش این پدیده، که بسیاری را به مسیرهای خطرناک و صعبالعبور سوق داده، پیامدهای شدید انسانی، امنیتی و اجتماعی به همراه داشته است.
بر اساس گزارشهای رسانهای، هزاران مهاجر افغانستانی در تلاش برای عبور غیرقانونی از مرز ایران گرفتار شرایط سخت محیطی و برف و کولاک شدهاند و در برخی دورهها، مواردی از جانباختن آنان در سرمای شدید نیز ثبت شده است، بهگونهای که منابع خبری افغانستان اینترنشنال از رخداد جانباختن مهاجران در اثر سرما خبر داده اند.
همزمان، موج گسترده بازگشت مهاجران نیز به یکی دیگر از چالشهای مهم انسانی بدل شده است.
تازهترین آمارها نشان میدهد که دهها هزار خانواده مهاجر افغان از ایران به کشورشان بازگشتهاند و در سال اخیر میلیونها نفر از مهاجران از مسیرهای مرزی به افغانستان برگشتهاند، که فشار بر خدمات انسانی و حمایتی در داخل این کشور را تشدید کرده است.
این وضع نشان میدهد که قاچاق انسان فراتر از یک حادثه مقطعی است و ریشه در عوامل اقتصادی، اجتماعی و عدم وجود گزینههای امن مهاجرت دارد.
شبکههای قاچاق معمولاً مسیرها و قراردادهایی فراهم میکنند که خطرات واقعی آن به مهاجران منتقل نمیشود، و این مسئله جان افراد را در معرض خطر قرار میدهد.
بحران مهاجرت غیرقانونی و بازگشتها نه تنها به موضوع امنیت مرزی، بلکه به چالشی انسانی برای سیستمهای پشتیبانی و جوامع افغانستان تبدیل شده است.
کارشناسان معتقدند که این وضعیت نیازمند همکاریهای منطقهای، برنامههای اجتماعی و راهحلهای انسانی است تا از تکرار این بحران انسانی جلوگیری شود.
همچنین افزایش فشار روانی، کمبود غذا و آب، خطرات ناشی از بیماریهای فصلی و محدودیتهای دسترسی به مراقبتهای بهداشتی، وضعیت مهاجران را وخیمتر کرده است.
نهادهای بینالمللی و سازمانهای غیردولتی بر ضرورت ایجاد مسیرهای امن، آموزش و اطلاعرسانی هدفمند برای کاهش آسیبها تأکید میکنند.
