نشانههای چرخش در دیپلماسی منطقهای؛ پیامهای پنهان پذیرش نماینده طالبان از سوی مسکو و پکن

نشانههای چرخش در دیپلماسی منطقهای؛ پیامهای پنهان پذیرش نماینده طالبان از سوی مسکو و پکن
تحرکات تازه روسیه و چین در قبال حکومت طالبان، از جمله پذیرش نماینده رسمی کابل در مسکو، بیانگر تغییر تدریجی رویکرد قدرتهای غیرغربی نسبت به افغانستان است.
تغییری که میتواند بر موازنه سیاسی، امنیتی و اقتصادی منطقه تأثیرگذار باشد.
پذیرش استوارنامه سفیر حکومت طالبان از سوی رئیسجمهور روسیه در اواخر ماه دی، تنها یک رویداد تشریفاتی در تقویم دیپلماتیک مسکو تلقی نمیشود.

تحلیلگران سیاسی معتقدند این اقدام، بخشی از روندی هدفمند در سیاست خارجی روسیه است که افغانستان را به عنوان یک مؤلفه مهم در معادلات جدید منطقهای بازتعریف میکند.
رسانههای تحلیلی منطقه این تحول را نشانهای از تمایل کرملین برای ورود فعالتر به پرونده افغانستان میدانند.
به نوشته برخی رسانههای سیاسی افغانستان، روسیه از سال ۲۰۲۴ و با حذف نام طالبان از فهرست گروههای تروریستی خود، مسیر تازهای را در تعامل با کابل آغاز کرده است.

این منابع تأکید میکنند که مسکو در شرایط فشارهای فزاینده غرب، به دنبال گسترش روابط با دولتهایی است که خارج از بلوک غرب تعریف میشوند و افغانستان در این چارچوب، جایگاهی راهبردی یافته است.
گزارشهای منتشرشده در رسانههای بینالمللی همچنین نشان میدهد که این رویکرد روسیه در هماهنگی با سیاستهای چین قابل تحلیل است.
پکن پیشتر با پذیرش نماینده طالبان، نگاه عملگرایانه خود را به افغانستان آشکار کرده بود.
به باور ناظران، چین افغانستان را بخشی از پیوندهای ژئواکونومیک منطقه، بهویژه در امتداد پروژههای بزرگ ترانزیتی و اقتصادی خود میبیند.

از منظر ژئوپلتیکی، رسانههای تحلیلی تأکید دارند که موقعیت جغرافیایی افغانستان و هممرزی آن با کشورهای مهم منطقه، این کشور را به بازیگری تأثیرگذار در امنیت آسیای مرکزی بدل کرده است.
روسیه و چین با تعامل حسابشده با طالبان، در پی مهار تهدیدات امنیتی فرامرزی و جلوگیری از گسترش نفوذ بازیگران غربی هستند.

کارشناسان معتقدند که آنچه در گزارشهای تحلیلی بازتاب یافته، حاکی از شکلگیری رویکردی تدریجی اما هدفمند از سوی قدرتهای غیرغربی نسبت به طالبان است.
رویکردی که میتواند جایگاه افغانستان را در نظم در حال گذار جهانی بازتعریف کرده و مسیر تازهای در تعاملات منطقهای بگشاید.




