مَشّایه اربعین، سنتی دیرینه در میان شیعیان عراق

مَشّایه اربعین، سنتی دیرینه در میان شیعیان عراق

در میان شیعیان، زیارت اربعین سیدالشهدا علیه السلام که روز بیستم ماه صفر الاحزان است، شهرت بسیار زیادی دارد.

مَشّایه یا پیاده‌رَوی اربعین، از آئین‌های شیعی است که در روزهای منتهی به ۲۰ صفر، برگزار می‌شود، و از گذشته های دور در میان مردم عراق به عنوان یکی از رسوم دیرینه تا به امروز برگزار شده است.

مَشّایه که به معنای پیاده روی زائران اربعین حسینی می باشد ، یکی از سنت های مذهبی رائج در میان شیعیان عراق است که از گذشته های بسیار دور با قدمتی چند صد ساله، محبان اهل بیت از نقاط مختلف عراق به‌ طرف کربلای معلی و با هدف زیارت اربعین حرکت می کرده اند.

بیشتر زائران اربعین، از مسیر نجف به سمت کربلا می آمده اند و از همان سال های دور ، در طول مسیرهای مشایه، جایگاه‌هایی برای پذیرایی از زائران، توسط مردم عراق و عشایر و روستاهای این محدوده به وجود آمده است.

طی چند صد سال گذشته تاکنون رسم بر این بوده که شیعیان عراق با نزدیک شدن ایام اربعین، از شهرهای خود به سمت کربلا حرکت می‌ کردند، و در مسیر اصلی نجف به کربلا که حدود ۸۰ کیلومتر بوده و معمولا حدود دو الی سه روز به طول می انجامیده، با پای پیاده خود را به کربلا می رساندند.

این مشایه طی سال های اخیر به صورت بسیار باشکوه تری برگزار می شود و علاوه بر شیعیان، گروه‌هایی از اهل‌ تسنن، مسیحیان، ایزدیان و پیروان دیگر مذاهب نیز در پیاده‌روی اربعین حضور می‌یابند.

در سال‌های اخیر، میلیون‌ها نفر در این مشایه شرکت می‌کنند، به‌ گونه ای که این رویداد را بزرگترین گردهمایی سالانه ی مذهبی در جهان دانسته‌اند ، درباره تعداد حاضران در این مشایه، آمارهایی بین دوازده تا بیست میلیون نفر بیان شده است.

مَشّایه یا پیاده‌روی اربعین در عراق، با آداب و آیین‌هایی از جمله هوسه‌ خوانی و پذیرایی از زائران توسط عشایر حاشیه رود فرات همراه است.

آیین عزاداری اربعین ، از پنج روز مانده به اربعین با ورود کاروان ها و تعزیه گردانان ، با اجرای شبیه‌ خوانی آغاز می‌شود ، پس از آن دسته‌های سینه‌زنی و زنجیرزنی وارد شده و مراسم اصلی در روز اربعین ، دو ساعت گذشته از ظهر آغاز می‌شود.

زائران پس از ورود به کربلا ، نزدیکِ در ورودی حرم امام حسین ایستاده و درحالی که بر سینه‌های خود می‌زنند، مرثیه‌ای را می‌خوانند و تکرار می‌کنند و در پایانِ سینه‌زنی، دست‌ها را به‌ نشانه سلام و تحیت بالا می‌برند.

پذیرائی از زائران یکی از رسوم به جا مانده از گذشته های دور است که در میان مردم عراق تا کنون با شور و شوق فراوان رواج داشته و شیعیان عراق با جان و دل و بعضا بذل تمامی مال خویش و اهدای نذورات و حضور شبانه روزی در جایگاه های مخصوص، از زائران اربعین اباعبدالله به بهترین شکل ممکن پذیرایی نموده و یا برای اسکان آنان را جای میدهند.

عشایر حاشیه رود فرات ، در ایام مراسم پیاده‌روی، چادرهای بزرگی در مسیر پیاده‌روی بر پا می‌کنند که به آنها «موکب» یا مُضیف می‌گویند و زائران را برای پذیرایی و استراحت در آنها جای می‌دهند.

هیات ها و موسسات و مجموعه های مذهبی عراق، موکب‌های بسیاری برپا می‌کنند و به صورت رایگان به زائران خدمات می‌دهند، مدیریت موکب‌ها به‌شکل مردمی و مستقل از دولت‌ها انجام می‌شود.