هشدار کارشناسان درباره پیامدهای کمبود فرصتهای شغلی و مشکلات معیشتی بر آینده پژوهشهای باستانشناسی و حفاظت از میراث تاریخی ایران

هشدار کارشناسان درباره پیامدهای کمبود فرصتهای شغلی و مشکلات معیشتی بر آینده پژوهشهای باستانشناسی و حفاظت از میراث تاریخی ایران

محدودیت ظرفیتهای استخدامی، کمبود بودجه پروژههای میدانی و درآمد ناکافی در حوزه باستانشناسی موجب شده است بسیاری از دانشآموختگان و متخصصان باتجربه این رشته در ایران ناچار به تغییر شغل شوند.
روندی که نه تنها انتقال دانش تخصصی به نسلهای آینده را با اختلال مواجه میکند، بلکه تداوم پژوهشهای علمی و حفاظت از میراث تاریخی و تمدنی ایران را نیز در معرض خطر قرار داده است.

فعالان و پژوهشگران حوزه میراث فرهنگی از چالشهای جدی پیش روی رشته باستانشناسی و وضعیت شغلی دانشآموختگان آن در ایران ابراز نگرانی میکنند.
بر اساس گزارش پایگاه خبری «ایندیپندنت فارسی»، محدودیت شدید جذب نیرو در نهادهای متولی میراث فرهنگی کشور و اختصاص نیافتن بودجه کافی برای اجرای کاوشهای باستانشناسی، امکان فعالیت حرفهای را برای بخش عمدهای از فارغالتحصیلان این رشته از بین برده است.
این وضعیت سبب شده بسیاری از کارشناسان ایرانی با وجود سالها تحصیل و کسب تجربه علمی، به دلیل ناتوانی در تأمین معیشت خود و نبود امنیت شغلی پایدار، ناگزیر به ترک حرفه تخصصی خود شده و به مشاغل غیرمرتبط روی بیاورند.

خروج نیروهای متخصص و باتجربه از چرخه فعالیتهای باستانشناسی در ایران، پیامدهای بلندمدتی برای بدنه علمی این حوزه به همراه دارد و روند انتقال تجربیات میدانی و دانش فنی کاوش را به پژوهشگران جوان متوقف میسازد.
از سوی دیگر، شکاف قابل توجه میان آموزشهای نظری در دانشگاههای ایران و مهارتهای مورد نیاز در بازار کار، به یک مانع اساسی تبدیل شده است؛ چرا که به دلیل کمبود امکانات آزمایشگاهی و دانشگاهی و همچنین کاهش چشمگیر پروژههای تحقیقاتی، دانشجویان فرصت کافی برای حضور در کاوشهای عملی و کسب مهارتهای میدانی در محوطههای باستانی پیدا نمیکنند.

کارشناسان هشدار میدهند که تداوم نبود چشمانداز شغلی روشن و بیتوجهی به امنیت مالی پژوهشگران، به تدریج انگیزه نسل جوان را برای انتخاب و تحصیل در رشته باستانشناسی کاهش خواهد داد.
به باور متخصصان این حوزه، برونرفت از این بحران نیازمند بازنگری اساسی در سیاستهای حمایتی، افزایش اعتبارات پژوهشی، فراهم کردن بسترهای کارآموزی عملی برای دانشجویان و گسترش تعاملات علمی میان مراکز دانشگاهی ایران و نهادهای بینالمللی است تا ضمن حفظ سرمایههای انسانی متخصص، زمینه برای تداوم کاوشهای علمی و صیانت اصولی از آثار تاریخی و محوطههای باستانی کشور فراهم شود.





