سالروز شهادت جناب زید بن صوحان عبدی، صحابی پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و یار وفادار امیرالمومنین علیه‌السلام در جنگ جمل
سالروز شهادت جناب زید بن صوحان عبدی، صحابی پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و یار وفادار امیرالمومنین علیه‌السلام در جنگ جمل
۱۹ جمادی‌الاول سال ۳۶ هجری قمری، سالروز شهادت جناب زید بن صوحان عبدی، از صحابه برجسته پیامبر خدا صلی الله علیه و آله است که در جریان جنگ جمل، در راه دفاع از جانشین رسول اکرم و در رکاب امیرالمومنین حضرت علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام به شهادت رسید.
جناب زید بن صوحان عبدی از شخصیت‌های والا‌مقام، سخنوران توانا و پارسایان نامدار بود که در دوران حیات رسول خدا صلی الله علیه و آله اسلام آورد.
بر اساس روایات تاریخی، پیامبر خدا صلی الله علیه و آله سال ها پیش از وقوع نبردها، بشارت شهادت او و دستیابی‌اش به سعادت ابدی را داده بودند.
در حدیث مشهوری از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل شده که درباره زید فرمودند: «مَن سَرَّهُ أَن يَنظُرَ إِلَى رَجُلٍ يَسبِقُ عُضوٌ مِن أَعضائِهِ إِلَى الجَنَّةِ فَليَنظُر إِلَى زَيدِ بنِ صُوحَانَ» (هر کس دوست دارد به مردی بنگرد که عضوی از بدنش پیش از خود او به بهشت می‌رود، به زید بن صوحان نگاه کند).
پیش‌گویی هشدارهنده‌ای که نشان از جایگاه معنوی و ثبات قدم او در مسیر حق داشت، دست او سال‌ها قبل در جنگ نهاوند (یا قادسیه) قطع شد و خود او در جمل به شهادت رسید.
جناب زید بن صوحان عبدی در دوران‌های پیشین نیز به عنوان شخصیتی حق‌طلب و استوار شناخته می‌شد و همواره در برابر انحرافات دینی و ستم‌های اجتماعی ایستادگی می‌کرد.
با آغاز خلافت امیرالمؤمنین حضرت علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام، جناب زید بن صوحان از نخستین افرادی بود که با ایشان بیعت کرد و در تمام مسیر پیروی از حق، استواری بی‌نظیری از خود نشان داد.
هنگامی که جنگ جمل توسط پیمان‌شکنان شکل گرفت، او همراه با برادران و قبیله خود، بنی‌عبدالقیس، در صفوف نخست یاوران حق قرار گرفت و با ایراد سخنرانی‌های پرشور در کوفه و بصره، مردم را به آگاهی و حمایت از امام زمانخود فراخواند.
جناب زید بن صوحان به همراه عمار یاسر و امام حسن علیه السلام نقش کلیدی در انسجام مردم کوفه برای یاری امیرالمؤمنین علیه السلام در جنگ جمل داشت.
در روزهای نبرد جمل، در ۱۹ جمادی‌الاول سال ۳۶ هجری قمری، جناب زید بن صوحان پرچم جبهه حق را به دوش کشید و با شجاعتی وصف‌ناپذیر به دفاع از حریم امامت و لایت پرداخت.
وی پس از مبارزه‌ای سخت، به شدت مجروح شد.
لحظه شهادت و گفتگوی با امیرالمومنین علیه السلام از فرازهای سوزناک و مشهور تاریخ جنگ جمل است که امام فرمودند: «رحمت خدا بر تو باد ای زید، کم‌هزینه (برای اسلام) و پرکار بودی.»
منابع تاریخی نقل می‌کنند که در آخرین لحظات زندگی، هنگامی که امیرالمومنین حضرت علی علیه‌السلام بر بالین او حاضر شدند و از فداکاری‌اش تقدیر فرمودند، جناب زید بن صوحان وفاداری خود را تجدید کرد و شهادت در این راه را بزرگ‌ترین رستگاری خویش دانست.
شهادت جناب زید بن صوحان نمادی از آگاهی دینی، پایداری در برابر انحرافات و پایبندی مطلق به اصل ولایت در تاریخ اسلام به شمار می‌رود.
یاد و نام این صحابی گران‌قدر پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و یار و یاور بااخلاص امیرالمومنین علیه السلام همواره در یادها باقی مانده و الگویی شایسته برای حقیقت‌جویان در تمام عصرها است.
