شاخ آفریقا در آستانه دور جدیدی از بی‌‌ثباتی؛ اخراج متقابل دیپلمات‌های مصر و اتیوپی و بن‌بست کامل در پرونده امنیت آبی و دریای سرخ
شاخ آفریقا در آستانه دور جدیدی از بی‌‌ثباتی؛ اخراج متقابل دیپلمات‌های مصر و اتیوپی و بن‌بست کامل در پرونده امنیت آبی و دریای سرخ
روابط میان قاهره و آدیس‌آبابا با ورود به مرحله‌ای بی‌سابقه از تنش‌زایی و اقدامات تلافی‌جویانه، منطقه شاخ آفریقا را در برابر بحرانی عمیق قرار داده است.
تداوم بن‌بست در مذاکرات سد النهضه و مخالفت شدید مصر با نفوذ نظامی و دسترسی دریایی اتیوپی به آب‌های آزاد، همراه با اخراج متقابل دیپلمات‌های دو طرف، امکان دستیابی به راه‌حل‌های دیپلماتیک را به حداقل رسانده و تلاش‌های میانجی‌گرانه بین‌المللی را با ناکامی روبه‌رو کرده است.
بررسی آخرین تحولات در روابط دو قدرت اصلی قاره آفریقا نشان می‌دهد که اختلافات تاریخی بر سر منابع آبی رود نیل و حاکمیت دریایی، از حوزه مناقشات رسانه‌ای فراتر رفته و به سطح تقابل مستمر دیپلماتیک رسیده است.
این رویکرد انقباضی نه تنها شانس دستیابی به یک توافق حقوقی پایدار در خصوص بهره‌برداری از سد النهضه را کاهش داده، بلکه ثبات استراتژیک در کل منطقه شاخ آفریقا و حاشیه دریای سرخ را با تهدیدی جدی مواجه کرده است.
به گزارش روزنامه «الغد»، جدیدترین فاز این تنش‌ها با تصمیم قاهره مبنی بر عنصر نامطلوب شناختن یک دیپلمات اتیوپیایی و اعطای مهلت ۴۸ ساعته برای خروج از کشور کلید خورد؛ اقدامی که پاسخ مستقیم قاهره به اخراج پیشین یک دیپلمات مصری از آدیس‌آبابا بود.
کارشناسان تحولات آفریقا تأکید می‌کنند که این تصمیمات تلافی‌جویانه پس از تعلیق کامل مذاکرات سد النهضه، چشم‌انداز هرگونه میانجی‌گری منطقه‌ای را تیره‌وتار ساخته است.
بر اساس تحلیل‌های منعکس‌شده در گزارش «میدل ایست نیوز»، انور ابراهیم، تحلیلگر برجسته اتیوپیایی، این مرحله از کشمکش را تشدید بی‌سابقه تنش دانست که عدم مهار فوری آن می‌تواند کل ساختار امنیتی و سیاسی اتحادیه آفریقا را تحت تأثیر قرار دهد.
در همین حال، حسین البحیری، کارشناس مرکز ملی مطالعات خاورمیانه، اقدام آدیس‌آبابا در اتهام‌زنی به همسایگان را تلاشی برای فرار از چالش‌های شدید داخلی و سرپوش گذاشتن بر درگیری‌های مسلحانه در ایالت‌های تیگرای، عفر و امهره ارزیابی کرده است.
به گزارش «میدل ایست نیوز»، این تقابل‌ها در شرایطی صورت می‌گیرد که قاهره بر حفظ امنیت آبی خود به عنوان خط قرمز تأکید داشته و با هرگونه تغییر در جغرافیای نظامی دریای سرخ مخالفت می‌ورزد.
موضع‌گیری اخیر وزارت امور خارجه مصر نیز صراحتاً اعطای دسترسی نظامی دریایی به کشورهای محصور در خشکی را عامل بروز هرج‌ومرج منطقه‌ای دانسته است؛ موضعی که نشان می‌دهد بحران میان دو کشور از حوزه آب به حاکمیت ژئوپلیتیک گسترش یافته است.
