خالق ماندگارترین تصویر از حضرت سیدالشهدا علیه السلام؛ چگونه هنر «محمد تجویدی» مرزهای ایران و عراق را درنوردید؟
خالق ماندگارترین تصویر از حضرت سیدالشهدا علیه السلام؛ چگونه هنر «محمد تجویدی» مرزهای ایران و عراق را درنوردید؟
آشناترین و محبوبترین شمایل امام حسین علیه السلام که امروزه زینتبخش خانهها، هیئتها و موکبهای اربعین در ایران و عراق است، شاهکاری ماندگار از یک استاد برجسته ایرانی است.
این اثر بینظیر با تلفیق خلاقانه هنر غربی و ارادت شیعی، نام خالق خود را برای همیشه در تاریخ نگارگری عاشورایی جاودانه کرده است.
شاید کمتر کسی در میان میلیونها زائر و عزادار حسینی در مسیر مشایه یا در تاریکروشن روضههای خانگی، نام «محمد تجویدی» را شنیده باشد؛ اما همه با اثر انگشت او آشنا هستند.
تمثالی پرصلابت, حزین و آرامبخش از حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام که نگاه هر بینندهای را به خود گره میزند، کار دست این هنرمند چیرهدست معاصر است.
محمد تجویدی، نگارگر و نقاش برجسته معاصر، در سال ۱۳۰۳ در تهران و در خانوادهای اهل هنر متولد شد.
او فرزند محمدهادی تجویدی، از شاگردان نامدار کمالالملک بود و مبانی نقاشی سنتی را نزد پدر آموخت.
محمد تجویدی بعدها در هنرستان هنرهای ملی در کنار استادان بزرگی چون حسین بهزاد به اوج مهارت رسید؛ اما چارچوبهای آکادمیک او را محدود نکرد و با تاسیس کارگاهی مستقل، به خلق سبکی بدیع پرداخت که تقاطعی شگفتانگیز از نگارگری ایرانی و جنبشهای مدرن غربی بود.
آنچه محمد تجویدی را در قلب تاریخ عاشورایی جاودانه کرد، رویکرد بینظیرش در شمایلنگاری مذهبی بود.
او با مطالعه دقیق شمایلسازان بیزانس و گوتیک، سبک ناتورالیستی را با نورپردازی و حجمپردازی غربی درآمیخت تا اثری خلق کند که همزمان شجاعت و دلاوری و مظلومیت را القا کند.
این تصویر به سرعت مرزها را درنوردید و به نماد بصری عشق به امام حسین علیه السلام در ایران و عراق تبدیل شد.
محمد تجویدی علاوه بر آثار مذهبی، با تصویرگری بیش از ۲۵۰ کتاب کلاسیک از جمله شاهنامه فردوسی، از پرکارترین هنرمندان ایران بود.
او که روزگاری آثارش در فرانسه در کنار سهراب سپهری به نمایش درآمد، در سال ۱۳۷۳ درگذشت.
امروز اگرچه او در خاک آرام گرفته، اما هنر عاشوراییاش روی دست میلیونها عاشقاهل بیت علیهم السلام در جادههای منتهی به کربلا همچنان نفس میکشد.
او با قلمموی معجزهگر خود، فراتر از زمان حرکت کرد و پیوندی ابدی میان هنر آیینی و قلوب مومنان ساخت.
هنری خالصانه که پیادهروی مقدس اربعین را به نمایشگاهی زنده، مردمی و بیمرز از تجلی عشق، ایمان و دلدادگی به خاندان عصمت و طهارت علیهم السلام تبدیل نموده است.
