اختلال زنجیره جهانی دارو در پی تنش های خاورمیانه و بحران در تنگه هرمز؛ تهدید امنیت سلامت و افزایش جهانی هزینههای درمان
اختلال زنجیره جهانی دارو در پی تنش های خاورمیانه و بحران در تنگه هرمز؛ تهدید امنیت سلامت و افزایش جهانی هزینههای درمان
گسترش جنگ منطقهای و بیثباتی در مسیرهای ترانزیتی خاورمیانه، زنجیره تأمین دارو و تجهیزات پزشکی را با اختلال جدی مواجه کرده و نگرانیها درباره افزایش هزینهها، تأخیر در دسترسی و آسیب به امنیت سلامت جهانی را تشدید کرده است.
گزارشهای بینالمللی نشان میدهد تنش های نظامی در خاورمیانه و پیامدهای ناشی از آن در منطقه، فراتر از بازار انرژی، به حوزه سلامت و دارو نیز سرایت کرده است.
به گزارش شبکه الجزیره و تحلیلهای منتشرشده در پلتفرم پژوهشی «ثینک گلوبال هیلث»، اختلال در تنگه هرمز و کاهش ظرفیت حملونقل هوایی در منطقه خلیج فارس، زنجیره تأمین جهانی دارو را با اختلال جدی مواجه کرده است.
بر اساس این گزارشها، حجم عبور تجاری از تنگه هرمز تا ماه مارس ۲۰۲۶ حدود ۹۰ درصد کاهش یافته و ظرفیت حملونقل هوایی نیز بهطور قابل توجهی افت کرده است.
این وضعیت باعث شده مسیرهای حیاتی انتقال دارو میان تولیدکنندگان در آسیا و اروپا و بازارهای مصرف در آفریقا و سایر مناطق دچار تأخیر و افزایش هزینه شود.
در گزارش رویترز نیز آمده است که شرکتهای دارویی برای مقابله با این بحران، بهدنبال مسیرهای جایگزین از جمله استفاده از فرودگاههای منطقهای در عربستان و مسیرهای ترکیه و عمان هستند، اما این مسیرها هزینهبرتر و در برخی موارد ناکارآمد برای داروهای حساس به زمان و دما هستند.
در همین حال، تمرکز بحران بر داروهای حیاتی مانند واکسنها، انسولین و داروهای سرطان بیش از سایر اقلام مشاهده میشود.
این محصولات نیازمند زنجیره سرد دقیق هستند و هرگونه اختلال در حملونقل هوایی میتواند به فساد یا تأخیر در توزیع آنها منجر شود.
کارشناسان صنعت سلامت به نقل از «هلث بیت» هشدار دادهاند که بازگشت به وضعیت عادی در زنجیره حملونقل پس از هر هفته توقف، نیازمند بیش از یک هفته زمان اضافی است.
از سوی دیگر، گزارش «فایننشال تایمز» و تحلیلهای اقتصادی نشان میدهد که بحران کنونی بیشتر از آنکه کمبود فوری ایجاد کند، موجب افزایش هزینههای حمل، بیمه و واردات شده است.
با این حال، در صورت تداوم شرایط، برخی داروهای حساس بهویژه در حوزه درمان سرطان ممکن است طی هفتههای آینده با کاهش عرضه مواجه شوند.
همچنین سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده که بخشی از عملیات لجستیکی خود در منطقه به دلیل ناامنی و محدودیتهای حملونقل متوقف شده و دسترسی به محمولههای پزشکی چند میلیون دلاری با تأخیر روبهرو شده است.
در مجموع، گزارشها نشان میدهد بحران ناشی از جنگ منطقهای و اختلال در تنگه هرمز، ساختار جهانی تأمین دارو را وارد مرحلهای شکننده کرده و در صورت ادامه روند فعلی، میتواند پیامدهای گستردهتری برای امنیت سلامت جهانی به همراه داشته باشد.
