گشایش هدفمند مسیر پناهندگی روسیه برای نزدیکان بشار اسد؛ از ملاحظات سیاسی تا پیامدهای انسانی

گشایش هدفمند مسیر پناهندگی روسیه برای نزدیکان بشار اسد؛ از ملاحظات سیاسی تا پیامدهای انسانی

پس از فروپاشی حکومت پیشین سوریه و تحولات گسترده در دمشق، سیاست‌های مهاجرتی روسیه با تغییراتی قابل توجه همراه شده است.

در حالی که مسکو طی سال‌های طولانی جنگ داخلی سوریه یکی از محدودترین رویکردها را در قبال پذیرش پناهجویان داشت، آمارهای جدید نشان می‌دهد که در سال ۲۰۲۵ درهای پناهندگی روسیه به شکلی کم‌سابقه به روی بخشی از شهروندان سوری گشوده شده است.

گروهی که اغلب ارتباط نزدیکی با ساختار قدرت سابق در سوریه داشته‌اند.

بر اساس بررسی بخش مانیتورینگ بی‌بی‌سی، روسیه در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ به ۱۷۸۳ شهروند سوری پناهندگی موقت و به ۳۸ نفر وضعیت کامل پناهجویی اعطا کرده است.

این در حالی است که داده‌های منتشرشده از سوی نهاد حقوق بشری «کمک‌های مدنی» و وزارت کشور روسیه نشان می‌دهد در بیش از یک دهه پیش از این، پذیرش پناهجویان سوری در روسیه تقریباً به صفر نزدیک بوده و در برخی سال‌ها حتی یک درخواست نیز پذیرفته نشده است.

به گزارش خبرگزاری رویترز، این تغییر رویکرد هم‌زمان با خروج بشار اسد از سوریه و افزایش ناامنی‌های فرقه‌ای در این کشور رخ داده و از نگاه ناظران، بیش از آن‌که ریشه در ملاحظات صرفاً بشردوستانه داشته باشد، به محاسبات سیاسی کرملین مرتبط است.

این گزارش‌ها حاکی از آن است که شماری از چهره‌های نزدیک به حکومت پیشین سوریه که اکنون در روسیه اقامت دارند، با اتهام‌هایی درباره نقش‌آفرینی در ناآرامی‌های مناطق ساحلی سوریه روبه‌رو هستند.

در همین حال، روزنامه گاردین از تفاوت آشکار میان شرایط زندگی این افراد در مسکو و وضعیت دشوار بسیاری از پناهجویان سوری در مناطق دورافتاده روسیه خبر داده است.

همچنین بنا بر گزارش خبرگزاری دولتی تاس، شماری از پناهجویان به مراکز اسکان موقت منتقل شده‌اند و با مشکلات معیشتی و خدماتی جدی مواجه‌اند.

این مجموعه شواهد نشان می‌دهد که سیاست پناهندگی روسیه در قبال سوری‌ها، بیش از آن‌که متناسب با ابعاد بحران انسانی سوریه باشد، تحت تأثیر ملاحظات سیاسی و امنیتی و پیوند با حلقه نزدیک به حکومت پیشین دمشق قرار دارد؛ رویکردی که همچنان با پرسش‌ها و انتقادهای جدی حقوق بشری همراه است.