سالروز شهادت حضرت جعفر بن ابی‌طالب در جنگ موته؛ الگوی فداکاری، پایداری و مقام معنوی در تاریخ اسلام
سالروز شهادت حضرت جعفر بن ابی‌طالب در جنگ موته؛ الگوی فداکاری، پایداری و مقام معنوی در تاریخ اسلام
ششم جمادی‌الأولی سال هشتم هجری قمری، سالروز جنگ موته و شهادت حضرت جعفر بن ابی‌طالب، فرمانده برجسته سپاه اسلام است.
این رویداد تاریخی علاوه بر اثرگذاری در تقابل با امپراتوری روم شرقی، به دلیل ایثار بی‌نظیر حضرت جعفر بن ابی طالب، تعابیر ملکوتی پیامبر خدا صلی‌الله علیه و آله و جایگاه عبادی این صحابی جلیل‌القدر در سیره اهل‌بیت علیهم‌السلام، نقطه عطفی در تاریخ صدر اسلام محسوب می‌شود.
در ششم جمادی‌الأولی سال هشتم هجری قمری، جنگ موته در منطقه‌ای به همین نام در اردن کنونی میان نیروهای مسلمان و لشکر روم شرقی و متحدانشان رخ داد.
علت وقوع این مواجهه، به شهادت رساندن سفیر پیامبر خدا صلی الله علیه و آله به دست حاکم منطقه‌ای غسانیان بود که فرستاده رسمی مدینه به شمار می‌رفت.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله پیش از اعزام سپاه، سه تن از یاران خود شامل جعفر بن ابی‌طالب، زید بن حارثه و عبدالله بن رواحه را به ترتیب به عنوان فرماندهان لشکر تعیین فرمودند.
در ابتدای نبرد، جعفر بن ابی طالب هدایت سپاه را بر عهده گرفت و تا آخرین لحظه در برابر نیروهای مقابل ایستادگی کرد و به شهادت رسید.
پس از شهادت نخستین فرمانده، دو جانشین بعدی نیز یکی پس از دیگری پرچم را به دست گرفته و به فیض شهادت نائل آمدند.
در جریان این جنگ، هنگامی که دو دست مبارک جعفر بن ابی طالب قطع شد، پرچم را با آغوش خود حفظ کرد تا بر زمین نیفتد.
به همین دلیل، پیامبر خدا صلی‌الله علیه و آله پس از شهادت این پسر عموی فداکار خود و برادر امیرالمومنین حضرت علی علیه السلام فرمودند که خدای متعال در برابر دو دست از‌دست‌رفته جعفر ابی طالب، دو بال از نور به او عطا کرده تا همراه فرشتگان در بهشت پرواز کند؛ از این رو این صحابی جلیل‌القدر به «ذوالجناحین» و «جعفر طیار» ملقب گردید.
فراتر از نقش نظامی و فرماندهی، مدیریت هوشمندانه این صحابی جلیل‌القدر در هجرت به حبشه و سرپرستی مسلمانان مهاجر، در کنار دفاع مقتدرانه او از معارف اسلامی در برابر نجاشی، برآمدی از توان دیپلماتیک و نفوذ کلام اوست.
جایگاه معنوی او همچنین با «نماز جعفر طیار» در فرهنگ اسلامی تثبیت شده است؛ نمازی چهار رکعتی که پیامبر خدا صلی‌الله علیه و آله به پاس این هجرت و خدمات تاریخی، به او آموزش دادند.
این نماز که در مفاتیح الجنان هم ذکر شده، در روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام، مداومت بر آن از مجرب‌ترین اعمال برای آمرزش گناهان، برآورده شدن حاجات سنگین و گشایش در تنگناها برشمرده شده است.
سیره جعفر بن ابی طالب ترکیبی از شجاعت در میدان، حکمت در مدیریت و جایگاه والای عبادی را به یادگار گذاشته است.
