پایان محاصره غار ثور و آغاز حرکت تاریخی به سوی مدینه؛ بازخوانی تحول پایدار در سیره پیامبر خدا صلی الله علیه و آله
پایان محاصره غار ثور و آغاز حرکت تاریخی به سوی مدینه؛ بازخوانی تحول پایدار در سیره پیامبر خدا صلی الله علیه و آله
در چهارمین روز از ماه ربیعالاول سال اول هجری، پیامبر خدا صلی الله علیه و آله پس از سه شبانهروز پنهان ماندن در غار ثور و ناکام گذاشتن ردپاجویان قریش، به همراه ابوبکر بن ابیقحافه و به راهنمایی عبدالله بنارَیقَط، مسیر ناهموار ساحلی را به مقصد یثرب در پیش گرفتند.
صلابت، هوشمندی و اتکا به نصرت الهی در این مرحله از هجرت، نقطه عطف شکلگیری جامعه اسلامی و ساختار سیاسی نوین مسلمین گردید.
چهارم ربیعالاول یادآور سپری شدن یکی از پراضطرابترین و در عین حال تدبیرشدهترین مقاطع تاریخ اسلام است.
پس از واقعه ماندگار «لیلةالمبیت» و فداکاری بینظیر امیرالمؤمنین حضرت علی علیهالسلام در خوابیدن بر بستر حضرت ختمیمرتبت صلی الله علیه و آله، سران قریش که نقشه شوم خود را بربادرفته میدیدند، تمام توان نظامی و ردیابان زبده عرب را برای یافتن رسول خدا صلیالله علیه و آله به کار گرفتند.
جایزهای صد شتری برای دستگیری یا شهادت پیامبر خدا صلی الله علیه و آله تعیین شد و مکه در بحرانیترین شرایط امنیتی قرار گرفت.
پیامبر خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم با تدبیری دقیق، بهجای حرکت مستقیم در مسیر متعارف شمال (به سمت مدینه)، راه جنوب را در پیش گرفته و در غار «ثور» پناه گرفتند.
حکمت الهی و پردهپوشی غیبی—از جمله تنیدن تار توسط عنکبوت و آشیانه ساختن کبوتر بر دهانه غار—دیدگان تعقیبکنندگان قریش را کور ساخت تا آنان درست از چند قدمی غار ناکام بازگردند.
در شب چهارم ربیعالاول، پس از آنکه هیجان و تعقیب فشرده قریش در اطراف مکه فروکش کرد، زمان اجرای مرحله دوم طرح هجرت فرا رسید.
امیرالمومنین حضرت علی علیهالسلام و هند بن ابیهاله پیش از آن نقشه راه را هماهنگ کرده بودند و عبدالله بنارَیقَط همراه مرکبها در نزدیکی غار حاضر شد.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله با استعانت از پروردگار از غار ثور خارج شده و مسیر سخت، کمرفتوآمد و بیراهه ساحلی را برای عزیمت به یثرب انتخاب نمودند.
این خروج مبارک، نهتنها فرار از چنگال ظالمان، بلکه عزیمتی استراتژیک برای بنیانگذاری نخستین حکومت اسلامی، تحقق عدالت اجتماعی و نشر جهانی توحید بود.
حرکت از غار ثور در چهارم ربیعالاول، شالوده تاریخی را پیریزی کرد که چند روز بعد با ورود به قبا و مدینه رسمیت یافت و بعدها به عنوان مبدأ تقویم اسلامی برگزیده شد.
ایثاری که از بستر مکه آغاز شد، با هجرت از غار ثور به بار نشست و افقهای تازهای از تمدن اسلامی را در برابر بشریت گشود.
