افزایش فشارهای پکن بر اقلیت مسلمان اویغور در سایه تعمیق همکاری‌های امنیتی چین و تاجیکستان در آسیای مرکزی
افزایش فشارهای پکن بر اقلیت مسلمان اویغور در سایه تعمیق همکاری‌های امنیتی چین و تاجیکستان در آسیای مرکزی
نخست‌وزیر چین در جریان سفر به تاجیکستان خواستار گسترش همکاری‌های امنیتی و اطلاعاتی میان دو کشور برای مقابله با آنچه پکن «افراط‌گرایی» و «جدایی‌طلبی» می‌نامد شد.
این تحرکات دیپلماتیک که در پی کشته‌شدن پنج تبعه چینی در مرزهای تاجیکستان شدت یافته است، نگرانی‌های جدیدی را درباره تشدید محدودیت‌ها و مظاهر اسلام‌ستیزی علیه اقلیت مسلمان اویغور در منطقه سین‌کیانگ و آسیای مرکزی ایجاد کرده است.
مقام های ارشد دولت چین در تلاشند تا با استناد به مخاطرات امنیتی و نفوذ گروه‌های مسلح از مرزهای افغانستان، همکاری‌های انتظامی خود را با کشورهای همسایه توسعه دهند.
لی چیانگ، نخست‌وزیر چین، در دیدار با امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان، بر لزوم تبادل اطلاعاتی و اتخاذ تدابیر قاطع جهت حفاظت از اتباع و سرمایه‌گذاری‌های چین تأکید کرده است.
پکن همواره از سرایت ناآرامی‌های آسیای مرکزی به منطقه مسلمان‌نشین سین‌کیانگ ابراز نگرانی کرده و اقدامات خویش را در قالب مبارزه با تروریسم توجیه می‌کند.
ابعاد این تحرکات امنیتی در گزارش‌های رسانه‌ای بین‌المللی نیز انعکاس یافته است.
به گزارش خبرگزاری «رویترز» (Reuters)، چین از تاجیکستان خواسته است تا در برابر «سه نیروی شرور» شامل تروریسم، جدایی‌طلبی و افراط‌گرایی اقدامات جدی‌تری صورت دهد.
این در حالی است که به گزارش شبکه خبری «فرانس ۲۴» (France 24)، گروه‌های حقوق بشری بین‌المللی سناریوی مبارزه با افراط‌گرایی را پوششی برای سرکوب سازمان‌یافته، محدودسازی آزادی‌های مذهبی، فرهنگی و زبانی اقلیت مسلمان اویغور می‌دانند.
همچنین بر اساس گزارش‌های رسمی سازمان ملل متحد، بیش از یک میلیون مسلمان اویغور پیش از این در اردوگاه‌های بازآموزی تحت فشارهای سیاسی و عقیدتی قرار گرفته‌اند.
تحلیل‌گران حوزه بین‌الملل معتقدند رقابت قدرت‌های بزرگ در آسیای مرکزی، ابعاد تازه‌ای به تحولات منطقه داده است.
سفر هم‌زمان مقام های عالی‌رتبه آمریکایی به ازبکستان و حضور فعال چین در تاجیکستان، نشان‌دهنده اهمیت ژئوپلیتیک این منطقه غنی از منابع است.
با این حال، نهادهای مدنی اسلامی و کارشناسان حقوق بشر هشدار می‌دهند که قربانی اصلی این رقابت‌های منطقه‌ای و رویکردهای امنیتی سخت‌گیرانه، مسلمانان اویغور هستند که با تشدید کنترل‌های مرزی، محدودیت بر ادای فرایض دینی، محرومیت از آموزش مذهبی، تخریب مساجد و تعمیق پیمان‌های استرداد میان چین و همسایگانش، بیش از گذشته با تبعیض‌های ساختاری، انزوا، فشارهای شدید مذهبی و تهدید جدی علیه بقای فرهنگی روبه‌رو خواهند شد و آسیب‌های جبران‌ناپذیری بر هویت اسلامی و انسجام اجتماعی آنان وارد می‌آید.
