نقش کلیدی نسل نو در تحولات تمدنی و جامعه‌شناختی؛ ضرورت صیانت از هویت دینی و تربیتی نوجوانان
نقش کلیدی نسل نو در تحولات تمدنی و جامعه‌شناختی؛ ضرورت صیانت از هویت دینی و تربیتی نوجوانان
نوجوانان نه‌تنها متقاضیان منفعل ورود به دنیای بزرگسالی نیستند، بلکه به عنوان پیشران‌های اصلی و شکل‌دهنده به آینده زیست معنوی و اجتماعی جوامع شناخته می‌شوند.
از این‌رو صیانت از هویت شناختی آنان در برابر تکانه‌های عصر دیجیتال، ضامن ثبات تمدنی است.
تحولات شتابان در عصر زیست دیجیتال و انفجار پلتفرم‌های ارتباطی، اهمیت سرمایه‌گذاری شناختی و اخلاقی بر طبقه در آستانه بلوغ را بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
اندیشمندان حوزه روانشناسی و جامعه‌شناسی تاکید دارند که هویت‌یابی سالم در دوران نوجوانی مانع از بروز بحران سردرگمی نقش‌ها می‌شود.
رهایی ذهن نوجوان از تعلقات روزمره، ظرفیتی بی‌نظیر برای پذیرش اصلاحات اجتماعی و مسئولیت‌پذیری پدید می‌آورد که در صورت هدایت صحیح، انرژی متراکم این نسل را به موتور محرک تاریخ تبدیل خواهد کرد.
بر اساس تحلیل‌های روان‌شناختی اریک اریکسون و نظریه‌های جامعه‌شناختی کارل مانهایم، تجربه‌های مشترک دوران نوجوانی می‌تواند پایه‌های همبستگی اجتماعی را تحکیم بخشد؛ با این حال، غفلت از آموزش‌های بنیادین و ایجاد گسست نسلی به واسطه ابزارهای ارتباطی جدید، شاکله تربیتی این قشر را در معرض آسیب قرار می‌دهد.
تعالیم مکتب اهل‌بیت علیهم‌السلام نیز دقیقاً بر همین آمادگی ذهنی و ضرورت پیشگامی در تربیت تاکید دارند.
در همین راستا، در کتاب شریف نهج‌البلاغه (نامه ۳۱) از امیرالمؤمنین حصرت علی علیه السلام نقل شده است: «وَ إِنَّمَا قَلْبُ الْحَدَثِ كَالْأَرْضِ الْخَالِيَةِ مَا أُلْقِيَ فِيهَا مِنْ شَيْءٍ قَبِلَتْهُ فَبَادَرْتُكَ بِالْأَدَبِ قَبْلَ أَنْ يَقْسُوَ قَلْبُكَ وَ يَشْتَغِلَ لُبُّكَ» (دل نوجوان مانند زمین خالی و آماده کشت است که هر دانه‌ای در آن افکنده شود می‌پذیرد؛ پس در ادب‌آموزی تو شتاب کردم پیش از آنکه دلت سخت گردد).
همچنین در کتاب الکافی (جلد ۸) از امام صادق علیه السلام روایت شده است: «عَلَيْكَ بِالْأَحْدَاثِ فَإِنَّهُمْ أَسْرَعُ إِلَى كُلِّ خَيْرٍ» (بر تو باد توجه به نوجوانان، زیرا آنان در روی آوردن به هر کار خیر و نیکی شتابنده‌ترند).
در همین زمینه، طبق احادیث معتبر مندرج در کتاب میزان‌الحکمه (جلد ۴)، پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرموده‌اند: «الْوَلَدُ سَيِّدٌ سَبْعَ سِنِينَ وَ عَبْدٌ سَبْعَ سِنِينَ وَ وَزِيرٌ سَبْعَ سِنِينَ» (فرزند در هفت سال اول آقا، در هفت سال دوم مطیع، و در هفت سال سوم یار و مشاور است).
منطبق ساختن روانشناسی مدرن با این الگوهای اصیل اسلامی نشان می‌دهد صیانت از کرامت انسان و اعطای مسئولیت به نسل نو، زیرساخت حیات تمدنی پایدار است.
