جهش در احداث ابرپروژه ریلی چین، قرقیزستان و ازبکستان؛ شریان نوین ترانزیتی اوراسیا و تحول در کریدورهای اقتصادی منطقه
جهش در احداث ابرپروژه ریلی چین، قرقیزستان و ازبکستان؛ شریان نوین ترانزیتی اوراسیا و تحول در کریدورهای اقتصادی منطقه
شتاب گرفتن عملیات اجرایی خطآهن راهبردی میان چین، قرقیزستان و ازبکستان (CKU) پس از سالها بررسی کارشناسی، گامی کلیدی در راستای تحول ساختاری در زنجیره تأمین و نقلوانتقال کالا میان شرق آسیا، آسیای مرکزی و خاورمیانه به شمار میرود.
این شاهراه ترانزیتی با عبور از مناطق صعبالعبور کوهستانی، ضمن کاهش مسافت و زمان سیر محمولههای تجاری، گزینهای جایگزین و مطمئن برای تقویت همگرایی اقتصادی و توسعه زیرساختهای مواصلاتی در منطقه اوراسیا فراهم خواهد کرد.
طرح ریلی سه جانبه چین، قرقیزستان و ازبکستان با طولی حدود ۵۳۰ کیلومتر، یکی از پیچیدهترین پروژههای مهندسی در منطقه به شمار میرود که شهر کاشغر در غرب چین را به شهر اندیجان در شرق ازبکستان متصل میکند.
بخش اعظم این مسیر ترانزیتی از اراضی کوهستانی قرقیزستان میگذرد و احداث دهها تونل و پل مرتفع را در بر میگیرد.
کارشناسان پیشبینی میکنند با بهرهبرداری کامل از این خطآهن، مسافت ترانزیت کالا بین ۷۰۰ تا ۹۰۰ کیلومتر کاهش یافته و زمان تحویل محمولهها حدود یک هفته کوتاه گردد.
این دستاورد، ظرفیتی بین ۱۲ تا ۱۵ میلیون تن حمل بار سالانه را به همراه دارد.
بر اساس گزارش خبرگزاری شینهوای چین (Xinhua)، روند اجرای زیرساختها در بخشهای مختلف مسیر با سرعت بالایی در حال پیشرفت است و نخستین تونل از مجموعه تونلهای سخت کوهستانی در خاک قرقیزستان به تازگی حفاری شده است.
این رسانه دولتی تصریح کرد که حضور مهندسان، نیروی کار محلی و تجهیزات سنگین در طول مسیر، بستر مناسبی را برای انتقال فناوری، ایجاد فرصتهای شغلی و رونق اقتصادی در منطقه فراهم کرده است.
همچنین ساختار مالی این طرح بهگونهای طراحی شده که بخش عمدهای از اعتبارات لازم از طریق وامهای بلندمدت و سرمایهگذاری مشترک شرکت مجری تأمین گردد.
در همین راستا، خبرگزاری کارواناینفو (Caravan Info) آسیای مرکزی در تحلیلی جامع پیرامون پیامدهای ژئواقتصادی این ابرپروژه نوشت که راهاندازی شریان ریلی مذکور، وابستگی کشورهای منطقه به مسیرهای تکمحوری را کاهش داده و دسترسی مستقیم کشورهای محصور در خشکی مانند ازبکستان و قرقیزستان را به بازارهای جهانی هموار میسازد.
این تحلیل میافزاید پیوند این شبکه با کریدورهای جنوبی از طریق ایران و خلیج فارس، نقشی محوری در تنوعبخشی به مسیرهای تجاری و تحکیم ثبات اقتصادی اوراسیا ایفا خواهد کرد.
در کنار این مزایای لجستیکی، کارشناسان فنی بر چالشهای اجرایی این ابرپروژه از جمله تفاوت عرض خطوط ریلی (گیج) میان استاندارد اروپایی چین و سیستم استاندارد روسی در آسیای مرکزی تأکید دارند.
رفع این ناهمخوانی ساختاری نیازمند احداث پایانههای پیشرفته تعویض بوژی و تأسیسات مدرن تخلیه و بارگیری در مناطق مرزی است.
با این حال، تحلیلگران معتقدند درآمدهای ترانزیتی قابل توجه و تثبیت نقش منطقهای این کشورها، حواشی مالی و چالشهای فنی پروژه را کاملاً توجیه خواهد کرد.
