توافق راهبردی کشورهای آسیای مرکزی برای هوشمندسازی پایش «سیردریا» و کاهش خسارات میلیاردی بحران آب

توافق راهبردی کشورهای آسیای مرکزی برای هوشمندسازی پایش «سیردریا» و کاهش خسارات میلیاردی بحران آب

کشورهای منطقه آسیای مرکزی با هدف مهار بحران کم‌آبی، ارتقای دیپلماسی آب و جلوگیری از خسارات اقتصادی سنگین، بر سر تدوین طرحی جامع جهت نظارت خودکار و دیجیتال بر شریان حیاتی «سیردریا» به توافق رسیدند.

برنامه‌ای که با هوشمندسازی شبکه توزیع آب، نقش مهمی در صیانت از حیات کشاورزی، عدالت در بهره‌برداری از منابع مشترک و تقویت همبستگی منطقه‌ای ایفا خواهد کرد.

منطقه آسیای مرکزی در گامی مهم برای مدیریت بهینه منابع آبی فرامرزی و مهار بحران‌های اقلیمی، بر سر راه‌اندازی سیستم پایش خودکار رودخانه استراتژیک سیردریا یا (سیحون) توافق کرد.

این تصمیم در جریان نشست «کمیسیون بین‌دولتی هماهنگی آب» در شهر ترکستان قزاقستان اتخاذ شد و قرار است کارگروه تخصصی آن تا پایان سپتامبر آغاز به کار کند.

هدف اصلی از اجرای این طرح، ارائه داده‌های دقیق و شفاف از حجم و توزیع آب به کشورهای حوضه آبریز است تا از تنش‌های آبی و خسارات اقتصادی ناشی از سوءمدیریت جلوگیری شود.

به گزارش خبرگزاری آناتولی، عدم هماهنگی در مدیریت منابع آبی مشترک سالانه بیش از ۴.۵ میلیارد دلار خسارت اقتصادی به کشورهای این منطقه وارد می‌کند.

رودخانه سیردریا که از تلاقی رودهای نارین و قره‌دریا در دره فرغانه سرچشمه می‌گیرد، پس از عبور از ازبکستان، تاجیکستان و قزاقستان به دریاچه آرال می‌ریزد.

از آنجا که سرچشمه اصلی این حوضه در قرقیزستان قرار دارد، پایش یکپارچه آن نیازمند همکاری صمیمانه و متعادل میان هر چهار کشور است.

تضاد منافع میان کشورهای بالادست (که نیازمند ذخیره آب برای تولید برق در زمستان هستند) و کشورهای پایین‌دست (که در تابستان به آب کشاورزی نیاز دارند)، اهمیت تبادل اطلاعات آنلاین را دوچندان کرده است.

در این حوضه آبریز، قرقیزستان و تاجیکستان به عنوان کشورهای بالادست شناخته می‌شوند که سرچشمه‌های اصلی و مخازن کوهستانی را در اختیار دارند، در حالی که ازبکستان و قزاقستان کشورهای پایین‌دست را تشکیل می‌دهند که مصرف‌کنندگان عمده آب در بخش کشاورزی هستند.

در همین راستا، قزاقستان و ازبکستان خودکارسازی ۱۰ ایستگاه هیدرولوژیکی مرزی را آغاز کرده‌اند.

به گزارش خبرگزاری آناتولی به نقل از بانک جهانی، یخچال‌های طبیعی آسیای مرکزی طی ۶۰ سال گذشته ۳۰ درصد کاهش یافته‌اند.

از این رو، این نهاد بین‌المللی یک کمک ۲۰ میلیون دلاری برای توسعه پایش دیجیتال در حوضه‌های سیردریا و آمودریا اختصاص داده است؛ پروژه‌ای که حیات و اشتغال بیش از ۴۰ میلیون نفر را تحت تاثیر مثبت قرار می‌دهد.

این تعامل ملموس و الگوی ارتقای دیپلماسی آب، زمینه‌ساز صلح پایدار، امنیت غذایی مطلوب و بهره‌برداری عادلانه از سرمایه‌های خدادادی در کل منطقه خواهد بود.