آغاز محاصره فرات در روز هفتم محرم؛ فداکاری سقاء در شب هشتم و واکاوی مصیبت شهادت طفل شیرخوار

آغاز محاصره فرات در روز هفتم محرم؛ فداکاری سقاء در شب هشتم و واکاوی مصیبت شهادت طفل شیرخوار

وقایع روز هفتم محرم در کارزار کربلا، با صدور دستور رسمی عبیدالله بن زیاد مبنی بر قطع دسترسی کاروان حسینی به رود فرات، وارد مرحله‌ای بحرانی و سرنوشت‌ساز شد.

این اقدام خشونت‌آمیز که با هدف تسلیم کردن امام حسین علیه السلام صورت گرفت، زمینه‌ساز اقدام فداکارانه حضرت ابوالفضل العباس علیه السلام در شکستن خط محاصره برای تامین آب خیمه‌ها در شب هشتم و همچنین یادآور یکی از جانسوزترین مصائب عاشورا یعنی شهادت عبدالله، طفل شیرخوار حضرت سیدالشهدا علیه السلام است که در سنت مقتل‌خوانی ایرانیان به حضرت «علی‌اصغر» شهرت دارد.

بر اساس گزارش‌های تاریخی و روایات مقتل‌نویسان کهن، روز هفتم محرم سال ۶۱ هجری قمری یادآور آغاز بستن رسمی آب بر روی اهل‌بیت علیهم السلام و یاران امام حسین علیه السلام است.

پس از مکاتبات پیشین عبیدالله بن زیاد با حر بن یزید ریاحی برای فرود آوردن کاروان در بیابانی بی‌نام و بی‌نشانه، عمر بن سعد با دریافت دستور موکد جدید، عمرو بن حجاج زبیدی را همراه با 500 سوار مأمور محاصره شریعه فرات کرد تا مانع از برداشتن حتی یک قطره آب توسط اصحاب امام حسین علیه السلام شوند.

با این حال، در شامگاه هفتم محرم (شب هشتم)، نخستین تلاش موفقیت‌آمیز برای شکستن این محاصره رقم خورد.

در این شب، سی نفر از اصحاب امام حسین علیه السلام به فرماندهی و سرکردگی قمر بنی‌هاشم، حضرت ابوالفضل العباس علیه السلام، در تاریک‌وروشن شب به سمت فرات حرکت کردند.

حضور نافع بن هلال بجلی در میان یاران امام و شناخت قبلی عمرو بن حجاج از او، ابتدا گفتگوهایی را رقم زد.

اما با اصرار یاران امام بر پر کردن سی مشک آب، درگیری و کارزاری میان طرفین درگرفت.

در این زد و خورد، بدون آنکه آسیب جدی به نیروهای امام حسین علیه السلام وارد شود، مشک‌های پر از آب به خیمه‌ها رسانده شد؛ ایثار و جانفشانی‌ای که لقب ماندگار «سقا» را برای حضرت عباس علیه السلام در تاریخ جاودانه ساخت و سبب شد شیعیان عرب این شب را به نام آن حضرت گرامی بدارند.

در مقابل، طبق سنت مقتل‌خوانی شیعیان غیر عرب و ایرانیان، روز و شب هفتم محرم به سوگواری برای کوچک‌ترین شهید کربلا، یعنی طفل شیرخوار امام حسین علیه السلام اختصاص دارد.

این طفل که در مقاتل کهن با نام عبدالله بن الحسین و در مجالس ایرانی به علی‌اصغر شناخته می‌شود، مظلومانه‌ترین شهادت را در روز عاشورا داشت.

طبق تواریخ معتبر، امام حسین علیه السلام این کودک را در دامن خود نشانده بودند که تیری از سوی یکی از تیراندازان سپاه کوفه به حرمله گلوی طفل را درید.

حضرت سیدالشهدا علیه السلام با جمع کردن خون پاک او در کف دست و پاشیدن آن به آسمان، تسلیم خود در برابر تقدیر الهی و تظلم‌خواهی از ستمکاران را اعلام فرمودند و پیکر او را در کنار دیگر شهدای بنی‌اسد و اهل‌بیت علیهم السلام قرار دادند.