هفدهم اکتبر؛ روز جهانی ریشه‌کنی فقر و لزوم همبستگی بین‌المللی برای تحقق عدالت اجتماعی و کرامت انسانی
هفدهم اکتبر؛ روز جهانی ریشه‌کنی فقر و لزوم همبستگی بین‌المللی برای تحقق عدالت اجتماعی و کرامت انسانی
هفدهم اکتبر روز جهانی ریشه‌کنی فقر، مناسبتی بین‌المللی برای جلب توجه جوامع بشری به پدیده محرومیت، کاهش نابرابری‌های ساختاری و ارتقای سطح زندگی اقشار آسیب‌پذیر است.
این روز فرصتی فراهم می‌آورد تا دولت‌ها و نهادهای مدنی، مسئولیت‌های خود را در قبال پاسداشت کرامت انسانی و تأمین نیازهای اساسی افراد کم‌درآمد بازخوانی کنند.
هفدهم اکتبر در تقویم رسمی جهانی به عنوان «روز جهانی ریشه‌کنی فقر» نام‌گذاری شده است.
تاریخچه شکل‌گیری این مناسبت به سال ۱۹۸۷ میلادی بازمی‌گردد؛ زمانی که بیش از صد هزار نفر در میدان تروکادروی پاریس در کشور فرانسه گردهم آمدند تا به قربانیان فقر، گرسنگی و نابرابری ادای احترام کنند.
این حرکت بی‌نظیر مردمی سبب شد تا مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۱۹۹۲ میلادی، هفدهم اکتبر را به صورت رسمی در سراسر جهان به عنوان روز ریشه‌کنی فقر به ثبت برساند.
هدف اصلی از تعیین این روز، افزایش آگاهی عمومی درباره ابعاد گوناگون محرومیت و تاکید بر این واقعیت است که فقر تنها یک مسئله محدود به درآمد یا اقتصاد نیست، بلکه ابعاد پیچیده اجتماعی، فرهنگی و انسانی دارد.
ناتوانی در دسترسی به آموزش شایسته، خدمات بهداشتی، مسکن مناسب و فرصت‌های شغلی برابر، همگی از جلوه‌های پدیده فقر به شمار می‌روند که کرامت ذاتی انسان‌ها را خدشه‌دار می‌سازند.
در آموزه‌های قرآن کریم نیز بر پاسداشت کرامت محرومان و دستگیری از نیازمندانِ با مناعت طبع تاکید ویژه شده است؛ چنان‌که در بخشی از آیه ۲۷۳ سوره مبارکه بقره می‌فرماید: «يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِيَاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُم بِسِيمَاهُمْ لَا يَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا» (از شدت خویشتن‌داری و مناعت طبع، فرد ناآگاه آنان را توانگر می‌پندارد؛ آنان را از سیمایشان می‌شناسی و هرگز با اصرار از مردم چیزی نمی‌خواهند).
همچنین در آیه ۱۹ سوره ذاریات تصریح می‌فرماید: «وَفِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ» (و در اموال آنان حقّی مشخص برای نیازمند و محروم بود).
در روایات معصومین علیهم السلام نیز بر آثاری که فقر بر سلامت روانی و معنوی جامعه دارد تاکید شده است؛ پیامبر خدا صلی‌الله علیه و آله فرموده‌اند: «کَادَ الْفَقْرُ أَنْ یَکُونَ کُفْراً» (نزدیک است که فقر به کفر بینجامد).
امیرالمؤمنین حضرت علی علیه‌السلام نیز در سفارشی اخلاقی فرموده‌اند: «ای فرزند، من از فقر بر تو می‌ترسم، پس از آن به خدا پناه ببر؛ زیرا فقر دین انسان را ناقص و عقل را سرگردان می‌سازد».
این آموزه‌ها همگی نشان می‌دهند که تلاش برای امحای فقر، پیش‌شرط حفظ اخلاق، دین‌داری و سلامت جامعه است.
