گرامی‌داشت روز جهانی اخلاق؛ بازخوانی کرامت انسانی و ترویج فضائل اخلاقی در جامعه بر پایه آموزه‌های قرآنی و سیره اهل‌بیت علیهم‌السلام
گرامی‌داشت روز جهانی اخلاق؛ بازخوانی کرامت انسانی و ترویج فضائل اخلاقی در جامعه بر پایه آموزه‌های قرآنی و سیره اهل‌بیت علیهم‌السلام
هم‌زمان با هشتم اکتبر، روز جهانی اخلاق، مجامع بین‌المللی و کارشناسان حوزه اجتماع بر ضرورت تعمیق کدهای اخلاقی در تعاملات فردی و ساختارهای سازمانی تأکید می‌کنند؛ رویکردی که در مبانی اسلامی و آموزه‌های اصیل قرآنی، جان‌مایه اصلی بعثت پیامبر اعظم صلی‌الله علیه و آله و سلم و الگوی زیست مؤمنانه در کلام اهل‌بیت علیهم‌السلام به شمار می‌رود.
اخلاق به عنوان بنیادی‌ترین محور پایداری جوامع و سامان‌دهنده روابط انسانی، در جهان معاصر با چالش‌های گوناگونی مواجه شده است.
گرامی‌داشت هشتم اکتبر تحت عنوان «روز جهانی اخلاق» فرابخشی از یک رخداد تقویمی، فرصتی برای تامل بر رفتار حرفه‌ای، تعهدات اجتماعی و مسئولیت‌پذیری اخلاقی در سطوح مختلف جامعه است.
در دنیایی که ابزارهای نوین فناوری و مناسبات پیچیده اجتماعی گاه کرامت انسانی را به حاشیه می‌رانند، بازگشت به سنجه‌های اخلاقی تنها راهکار حفظ سلامت روانی و همبستگی جوامع انسانی محسوب می‌شود.
از منظر معارف اسلامی، اخلاق نه یک امر توصیه‌ای یا جانبی، بلکه علت اصلی بعثت پیامبر خدا صلی‌الله علیه و آله است؛ آن‌جا که می‌فرمایند:
«إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَکَارِمَ الْأَخْلَاقِ» (همانا من برای به کمال رساندن فضائل اخلاقی مبعوث شده‌ام).
قرآن کریم نیز با ترسیم خط‌مشی زیست مؤمنانه، انسان‌ها را به امانت‌داری، عدل، انصاف و پرهیز از ظلم فرا می‌خواند.
آیه شریفه «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ» (همانا خدای متعال به عدل و احسان فرمان می‌دهد) نشان می‌دهد که شالوده روابط و مناسبات اجتماعی باید بر مدار دادگری و نیکوکاری استوار باشد.
در عرصه تعاملات روزمره و رفتارهای اجتماعی، رعایت انصاف و احترام به حقوق دیگران از آموزه‌های صریح اهل‌بیت علیهم‌السلام سرچشمه می‌گیرد.
امیرالمؤمنین حضرت علی علیه‌السلام در منشور حکمرانی و تعاملات انسانی خود، همواره بر رعایت انصاف و مراعات حقوق عموم مردم سفارش نموده و از اجحاف و بی‌عدالتی برحذر می‌دارند.
همچنین در روایات متعدد، راستی در گفتار و امانت‌داری در کردار، معیار واقعی ایمان و سنجش صلاحیت افراد در نهادهای اجتماعی معرفی شده است.
از سوی دیگر، در پرورش دینی و تربیت نسل جوان، نهادینه‌سازی ارزش‌های اخلاقی از جامعیت ویژه‌ای برخوردار است.
حضرت امام جعفر صادق علیه‌السلام در کلامی جامع بر نقش الگویی رفتارهای اخلاقی تأکید کرده و می‌فرمایند: «کُونُوا دُعَاةً لِلنَّاسِ بِغَیْرِ أَلْسِنَتِکُمْ»؛ «مردم را با رفتارتان و با [غیر زبان خود] به نیکی دعوت کنید.»، بدین معنا که ترویج اخلاق در جامعه باید در عمل و رفتار مشهود باشد.
امروزه، توجه مجامع بین‌المللی به رعایت اصول اخلاقی، با غنای متون دینی و اسلامی در زمینه زیست اخلاقی هم‌پوشانی کامل دارد.
بازخوانی این آموزه‌ها در روز جهانی اخلاق، یادآور این حقیقت است که ثبات اجتماعی و سعادت حقیقی، بدون پایبندی به اصول اخلاقی و حفظ کرامت انسانی دست‌نیافتنی خواهد بود.
