گرامی‌داشت روز جهانی آگاهی از کاهش هدررفت مواد غذایی؛ هشدار سازمان ملل و تاکید آموزه‌های اسلامی بر پرهیز از اسراف
گرامی‌داشت روز جهانی آگاهی از کاهش هدررفت مواد غذایی؛ هشدار سازمان ملل و تاکید آموزه‌های اسلامی بر پرهیز از اسراف
سازمان ملل متحد با همکاری سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) و برنامه محیط زیست، بیست‌ونهم سپتامبر را به عنوان روز جهانی آگاهی از کاهش فقدان و هدررفت مواد غذایی نام‌گذاری کرده است.
این مناسبت بین‌المللی با هدف جلب توجه جوامع به مدیریت زنجیره تولید تا مصرف و کاهش ضایعات غذایی برگزار می‌شود.
موضوعی که علاوه بر ابعاد اقتصادی و محیط‌زیستی در عصر حاضر، سده‌ها پیش در قرآن کریم و تعالیم اهل‌بیت علیهم‌السلام به عنوان یک تکلیف اخلاقی و دینی مورد تاکید قرار گرفته است.
بیست‌ونهم سپتامبر هر سال، روز جهانی آگاهی از کاهش فقدان و هدررفت مواد غذایی نام دارد.
این روز از سوی سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) و برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (یو‌ان‌ئی‌پی) نام‌گذاری شده است تا بر اهمیت آسیب‌های ناشی از ضایعات غذایی در سطح جهانی تمرکز کند.
ارزیابی‌های بین‌المللی نشان می‌دهند که حجم قابل‌توجهی از مواد غذایی در مراحل مختلف، از کشت و برداشت در زمین‌های کشاورزی گرفته تا حمل‌ونقل، نگهداری در انبارها و نهایتاً مصرف خانگی اتلاف می‌شوند.
این هدررفت نه تنها امنیت غذایی میلیون‌ها انسان را به خطر می‌اندازد، بلکه به هدررفت منابع ارزشمندی همچون آب، انرژی و زمین منجر می‌شود.
کارشناسان سازمان ملل متحد تاکید می‌کنند که مقابله با ضایعات غذایی نقش مستقیمی در کاهش گازهای گلخانه‌ای و اصلاح زنجیره تامین غذا در جهان دارد.
اصلاح الگوی مصرف در جوامع شهری، آموزش روش‌های بهینه نگهداری غذا و سرمایه‌گذاری در فناوری‌های پس از برداشت از جدی‌ترین توصیه‌های نهادهای بین‌المللی برای جلوگیری از اتلاف سرمایه‌های زیستی به شمار می‌روند.
در کنار راهکارهای علمی و اجرایی، آموزه‌های دینی و وحیانی نیز راهنمای جامعی برای اصلاح رفتارهای فردی و اجتماعی در برخورد با نعمت‌های الهی ارائه داده‌اند.
قرآن کریم در آیات متعددی انسان را از مصرف بی‌رویه و ضایع کردن منابع بازداشته و می‌فرماید: «كُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا ۚ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ» (بخورید و بیاشامید و اسراف نکنید که خداوند اسراف‌کاران را دوست ندارد).
از دیدگاه قرآن، بهره‌مندی از غذا باید با رعایت اعتدال و شکرگزاری همراه باشد و دور ریختن یا تلف کردن نعمت‌ها نشانه ناسپاسی است.
همچنین در روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام، پرهیز از اتلاف کوچک‌ترین مقادیر غذایی بارها سفارش شده است.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و امیرالمؤمنین حضرت علی علیه‌السلام اسراف را موجب از بین رفتن برکت در زندگی و بروز فقر در جوامع دانسته‌اند.
حضرت امام صادق علیه‌السلام نیز بر جمع‌آوری و استفاده کامل از باقی‌مانده غذا تاکید ورزیده و آن را رفتاری شایسته در پاسداشت نعمت‌های الهی معرفی کرده‌اند.
پیوند میان آگاهی‌های زیست‌محیطی مدرن و ارزش‌های معنوی نشان می‌دهد که اتخاذ سبک زندگی متوازن و مسئولانه، کارآمدترین مسیر برای مقابله با بحران هدررفت غذا در جهان امروز است.
