افزایش مخاطرات زیست‌محیطی در پایتخت ایران؛ برداشت بی‌رویه از سفره‌های زیرزمینی و رسیدن نرخ فرونشست زمین در جنوب تهران به ۳۱ سانتی‌متر
افزایش مخاطرات زیست‌محیطی در پایتخت ایران؛ برداشت بی‌رویه از سفره‌های زیرزمینی و رسیدن نرخ فرونشست زمین در جنوب تهران به ۳۱ سانتی‌متر
افت شدید ذخایر سدهای پنج‌گانه، کاهش بارندگی‌ها و اتکای گسترده به چاه‌های عمیق، پایتخت ایران را با بحران عمیق فرونشست زمین مواجه کرده است.
پدیده‌ای نگران‌کننده که از دشت‌های حاشیه‌ای عبور کرده و اکنون امنیت زیرساخت‌ها و مناطق مسکونی جنوب شهر را به شدت تهدید می‌کند.
برداشت غیراصولی از منابع آب زیرزمینی و کاهش شدید ورودی سدها، پدیده فرونشست زمین را به یکی از اصلی‌ترین چالش‌های شهری و زیست‌محیطی در پایتخت ایران تبدیل کرده است.
بررسی‌ها نشان می‌دهد تراکم لایه‌های رسوبی بر اثر افت سطح آبخوان‌ها، علاوه بر از بین بردن دائمی ظرفیت ذخیره‌سازی آب، سازه‌های شهری و شبکه‌های خدماتی را در معرض خطر افت نامتوازن زمین قرار داده است.
به گزارش روزنامه ایندیپندنت فارسی، بنا بر اعلام شرکت آب و فاضلاب استان تهران، با وجود کسری شدید در مخازن سطحی، همچنان حدود ۳۵ درصد از آب شرب پایتخت از چاه‌ها و سفره‌های زیرزمینی تأمین می‌شود.
بر اساس داده‌های سازمان زمین‌شناسی ایران و مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، نرخ فرونشست در برخی بخش‌های جنوبی و جنوب‌غربی تهران—از جمله مناطق ۱۷، ۱۸ و ۱۹ و همچنین دشت‌های شهریار و ورامین—به ۳۱ سانتی‌متر در سال رسیده است.
ادامه این روند ناپایدار باعث گسترش شکاف‌ها از زمین‌های کشاورزی به سمت بافت مسکونی و خطوط انتقال نیرو شده است.
در بخش دیگری از این گزارش با اشاره به تحقیقات ماهواره‌ای بین‌المللی آمده است که پهنه‌ای به وسعت ۳۱ هزار کیلومترمربع در سراسر ایران با نرخ نشست سالانه بیش از یک سانتی‌متر روبه‌رو است که ۷۷ درصد آن با اراضی کشاورزی همپوشانی دارد.
افت دائم ظرفیت آبخوان‌ها شرایطی ایجاد کرده که حتی با وقوع بارندگی‌های فصلی، بخش‌های متراکم‌شده سفره‌های زیرزمینی توان بازسازی پیشین خود را نخواهند داشت.
کارشناسان زیست‌محیطی هشدار می‌دهند که تداوم فرونشست ناهمگون می‌تواند آسیب‌های ساختاری جبران‌ناپذیری به شریان‌های حیاتی شهری وارد کند.
وارد آمدن فشار مضاعف بر پیِ ساختمان‌های مسکونی، خطوط راه‌آهن، پالایشگاه‌ها و لوله‌های انتقال گاز در جنوب پایتخت، خطر بروز حوادث غیرمترقبه را افزایش داده است.
از سوی دیگر، اصرار بر طرح‌های انتقال بین‌حوضه‌ای آب بدون مدیریت مصرف در بخش کشاورزی و شهری، تنها حل ریشه‌ای بحران را به تأخیر انداخته و سرمایه‌های زیستی پایتخت ایران را بیش از پیش در معرض نابودی قرار می‌دهد.
